Türk-İslam devletlerinde merkezi yönetimde hükümdardan sonra en yetkili kurum olan Divan-ı Saltanat (Büyük Divan), devlet işlerinin daha sistemli yürütülmesi amacıyla çeşitli alt dallara ayrılmıştır. Bu teşkilatlanma yapısı içerisinde; devletin gelir-gider hesaplarını tutan, arazi kayıtlarını tanzim ederek bütçeyi hazırlayan ve başında "Müstevfi" unvanlı bir görevlinin bulunduğu mali mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Divan-ı İstifaCevap
- BDivan-ı Arz
- CDivan-ı İşraf
- DDivan-ı İnşa
- EDivan-ı Hümayun
Cevap
Türk-İslam devletlerinde mali işlerden sorumlu olan ve Müstevfi tarafından yönetilen birim Divan-ı İstifa'dır.
Türk-İslam devletlerinde 'Divan-ı İstifa', maliye teşkilatının merkezidir. Gelirlerin toplanması, harcamaların yapılması ve bütçenin denkleştirilmesi bu divanın ana görevleridir. Bu kurumun en üst düzey yöneticisine ise 'Müstevfi' denir. Bu terim, Osmanlı dönemindeki 'Defterdar' makamının Selçuklu tarihindeki karşılığıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Divan-ı Saltanat ve Alt Birimleri
İpuçları
1
Bu divan devletin 'ekonomik' ve 'mali' kalbidir.
2
Bu birimin başındaki görevli olan 'Müstevfi', Osmanlı'daki 'Defterdar' ile benzer görevlere sahiptir.
3
Kelime kökeni 'istifa' (borcunu ödetme/tahsil etme) ile ilgilidir ve hazine kayıtlarını tutar.
Daha Fazla Pratik
Büyük Selçuklu Devleti'nde mali işleri denetleyen (Divan-ı İşraf) ile doğrudan yürüten (Divan-ı İstifa) arasındaki ayrımı çalışmak kavramları pekiştirecektir.
Alternatif Yöntem
Soru çözümünde 'eleme yöntemi' kullanılabilir. 'Arz' askeriyeyi (Orduyu Arz etme), 'İnşa' yazışmayı (metin inşa etme), 'İşraf' ise denetimi (müşrif/müfettiş) çağrıştırdığı için geriye mali seçenek kalmaktadır.
Tahmini Süre:50s