Soru

Zorluk: ZorParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), görevlerini yerine getirirken kanunlar veya parlamento kararları şeklinde işlemler tesis eder. Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına (yayımlamasına) tabi olmayan ve Anayasa Mahkemesi tarafından yargısal denetimi yapılamayan işlemlerdir. Ancak Anayasa, bu kuralın istisnalarını belirleyerek bazı parlamento kararlarının yargısal denetime tabi olacağını hükme bağlamıştır.

Buna göre, aşağıda verilen TBMM işlemlerinden hangisi hem parlamento kararı niteliğinde olması hem de herhangi bir yargısal denetime tabi tutulamaması bakımından diğerlerinden ayrılır?

  1. A
    Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün değiştirilmesi
  2. B
    Milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması
  3. C
    Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü katılmayan üyenin milletvekilliğinin düşürülmesi
  4. Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesiCevap
  5. E
    Genel veya özel af ilan edilmesine karar verilmesi

Cevap

Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesi işlemi, bir parlamento kararı olması ve Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olmaması nedeniyle doğru cevaptır.
Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine izin verilmesi işlemi, hukuki niteliği itibarıyla bir parlamento kararıdır. Anayasa'ya göre parlamento kararları kural olarak yargı denetimi dışındadır ve sadece üç istisnası (İçtüzük, Dokunulmazlık, Milletvekilliği Düşürülmesi) vardır. TSK'nın yurt dışına gönderilmesi bu istisnalar arasında yer almadığı için Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenemez.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemlerin hukuki niteliğini belirle
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması, üyeliğin düşürülmesi ve TSK'nın yurt dışına gönderilmesi 'parlamento kararı' iken; af ilanı bir 'kanun'dur.
Soruda hem işlemin türü hem de yargısal denetim durumu sorgulanmaktadır.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim istisnalarını hatırla
Anayasa Mahkemesi sadece üç parlamento kararını denetler: İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşürülmesi.
Genel kural olarak parlamento kararlarının yargısal denetimi yoktur.
3
Seçenekleri analiz et ve eşleştir
TSK'nın yurt dışına gönderilmesi kararı bir parlamento kararıdır ve denetim istisnaları arasında yer almaz.
Diğer seçeneklerdeki kararlar ya doğrudan kanundur ya da denetimi olan istisnai kararlardır.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararları ve Yargısal Denetim İstisnaları

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği sadece üç adet parlamento kararı olduğunu hatırla.
2
Seçeneklerden bir tanesi 'Kanun' niteliğindedir, onu hemen elemelisin.
3
İçtüzük, dokunulmazlık ve düşürülme kararları yargı denetimine tabidir; bu üçü dışındaki kararlar denetlenemez.

Daha Fazla Pratik

Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki onay ve yayımlanma süreci farklarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla