Examkin

Soru

Zorluk: ZorBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "Bireysel Başvuru" (Anayasa Şikayeti) müessesesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve hürriyetlerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla başvuruda bulunulabilir.Cevap
  2. B
    Anayasada yer alan tüm temel hak ve hürriyetlerin kamu gücü tarafından ihlal edilmesi durumunda, herhangi bir ek şart aranmaksızın bireysel başvuru yoluna gidilebilir.
  3. C
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemlerin doğrudan doğruya bireysel başvuruya konu edilmesi mümkündür.
  4. D
    Bireysel başvuruda bulunabilmek için idari ve yargısal başvuru yollarından en az birinin tüketilerek hak ihlalinin tespiti yeterli kabul edilir.
  5. E
    Bireysel başvuru, ihlale neden olan yargı kararının veya işlemin öğrenilmesinden itibaren 60 gün içinde doğrudan Anayasa Mahkemesine yapılmalıdır.

Cevap

Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve hürriyetlerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla başvuruda bulunulabilir.
Bireysel başvuru yapılabilmesi için temel şart, ihlal edildiği iddia edilen hakkın hem Anayasa'da yer alması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokoller) kapsamında korunuyor olmasıdır. Bu ikili koruma alanı dışında kalan haklar için Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvurunun konu bakımından yetki alanını (ratione materiae) belirle.
Başvuru konusu hak, hem 1982 Anayasası'nda hem de Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokollerinde ortaklaşa yer almalıdır.
Anayasa Mahkemesi'nin görev alanına giren her hak bireysel başvuru kapsamında değildir; uluslararası koruma mekanizmasıyla paralellik şartı aranır.
2
Başvuru usul şartlarını (ön şartlar) kontrol et.
İç hukuk yollarının (istinaf, temyiz vb. tüm olağan kanun yolları) tüketilmesi ve nihai karardan itibaren 30 gün içinde başvuru yapılması gerekir.
Bireysel başvuru ikincil bir hak arama yoludur; asıl olan hak ihlalinin derece mahkemelerince giderilmesidir.
3
Kapsam dışı işlemleri (konu dışı) ayıkla.
Yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve yargı yolu kapalı olan işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu olamaz.
Bireysel başvuru genel düzenleyici işlemleri iptal etme aracı değil, somut olaydaki kamu gücü ihlalini tespit etme aracıdır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Kapsamı ve Şartları

İpuçları

1
Bireysel başvuru, Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) gitmeden önceki son durak olduğunu ve AİHM kriterleriyle uyumlu olduğunu hatırlayın.
2
Bu yolun 'ikincil nitelikte' olması, yerel mahkemelerin işini bitirmeden AYM'ye gidilemeyeceği anlamına gelir.
3
Başvuru süresinin idari yargıdaki genel dava açma süresinin (60 gün) yarısı kadar olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru sonucunda verilen 'ihlal kararı'nın hukuk sistemindeki etkisini ve yeniden yargılama sürecini inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireysel Başvuru

Bu konudan daha fazla soru