Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye’nin kıyı kuşaklarında orman örtüsünün tahrip edildiği alanlarda farklı çalı toplulukları gelişim göstermektedir. Akdeniz iklim bölgesinde makilerin tahribiyle ortaya çıkan çok kısa boylu çalılara 'garig' denirken; Karadeniz’in nemli iklim koşullarında ormanların tahrip edildiği yerlerde görülen çalı topluluklarına 'psödomaki (yalancı maki)' adı verilir. Bu iki topluluğun gelişim gösterdiği sahalar arasındaki temel ekolojik fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yayılış gösterdikleri bölgelerin yıllık nem ve yağış rejimlerinin farklılık göstermesiCevap
  2. B
    Oluşum süreçlerinde beşerî faktörlerin (insan müdahalesi) üstlendiği rolün niteliği
  3. C
    Deniz seviyesinden itibaren ulaştıkları dikey yöndeki üst sınırların tüm kıyılarda aynı olması
  4. D
    Her iki formasyonun da sadece kireç taşlı (karstik) toprak yapısı üzerinde gelişim göstermesi
  5. E
    Bitkilerin kış soğuklarına karşı geliştirdikleri fizyolojik dayanıklılık seviyelerinin özdeş olması

Cevap

İki topluluk arasındaki temel fark, yayılış gösterdikleri bölgelerin nem ve yağış rejimlerinin (iklim özelliklerinin) farklı olmasıdır.
Doğru seçenek olan nem ve yağış rejimlerinin farklılığı, bitki topluluklarının karakterini belirler. Garigler (lavanta, kekik, süpürge çalısı vb.) Akdeniz'in kurak yaz şartlarına dayanıklı, çok kısa boylu çalılardır. Psödomakiler ise (fındık, şimşir, kızılcık vb.) Karadeniz'in nemli şartlarına uyum sağlamış, genellikle kışın yaprak döken türleri de içeren yalancı maki topluluklarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Çalı formasyonlarının tanımını yapma
Maki, garig ve psödomaki; orman tahribatı sonucu oluşan ikincil topluluklardır.
Toplulukların kökenini anlamak için oluşum nedenlerini bilmek gerekir.
2
Garig ve Psödomaki bölgelerini karşılaştırma
Garig Akdeniz ikliminde (yazları kurak), Psödomaki Karadeniz ikliminde (her mevsim yağışlı) görülür.
Farklı bölgelerde ortaya çıkan tür farkının nedenini belirlemek gerekir.
3
Temel ekolojik etkeni belirleme
Tahribat ortak olsa da, yeni yetişen bitkinin türünü o bölgenin nem ve yağış şartları belirler.
Çalı türlerinin karakteristik özelliklerini (kurakçıl vs. nemcil) belirleyen faktör iklimdir.

Anahtar Kavram

İklimin Bitki Örtüsü Üzerindeki Belirleyici Etkisi

İpuçları

1
Her iki bitki topluluğunun da 'tahribat' sonucu oluştuğunu unutmayın.
2
Gariglerin Akdeniz, psödomakilerin Karadeniz kıyı kuşağında yaygın olduğunu düşünün.
3
İki bölge arasındaki en büyük farkın sıcaklık mı yoksa su/nem dengesi mi olduğunu değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

Maki türleri ile psödomaki türlerini (örneğin zeytin vs. fındık) ayıran temel fizyolojik özellikleri çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Tür bazlı eleme yapılabilir: Fındık ve kızılcık (psödomaki) nem isterken; kekik ve lavanta (garig) kuraklığa dayanıklıdır. Bu durum doğrudan nem rejimi farkına işaret eder.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Bu konudan daha fazla soru