İdare hukukunda denetim yetkisi; hiyerarşi ve idari vesayet olmak üzere iki temel başlıkta toplanır. Hiyerarşik amir, astın işlemlerini hem 'hukuka uygunluk' (mevzuata uyum) hem de 'yerindelik' (kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluk) açısından denetleme yetkisine sahipken; idari vesayet makamları, kural olarak yerinden yönetim kuruluşlarının işlemlerini sadece 'hukuka uygunluk' açısından denetleyebilirler.
Buna göre, idarenin bütünlüğü ilkesi çerçevesinde aşağıda verilen denetim ilişkilerinden hangisinde, denetleyen makamın denetlenen birimin işlemlerini 'yerindelik' açısından denetleme yetkisi bulunmamaktadır?
- ABir Bakanın, Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan bir genel müdürün işlemlerini denetlemesi
- BBir üniversite rektörünün, kendisine bağlı bir fakülte dekanının idari işlemlerini denetlemesi
- CValinin, ilçe idaresinin başı olan kaymakamın idari kararlarını ve işlemlerini denetlemesi
- Büyükşehir belediye başkanının, bir ilçe belediye meclisi tarafından alınan kararı denetlemesiCevap
- EBelediye başkanının, belediye başkan yardımcısının yürüttüğü idari faaliyetleri denetlemesi
Cevap
Büyükşehir belediye başkanının, ilçe belediye meclisi tarafından alınan kararı denetlemesi seçeneğindeki ilişki idari vesayet niteliği taşıdığından yerindelik denetimi yapılamaz.
Doğru seçenekte belirtilen Büyükşehir Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi arasındaki ilişki bir idari vesayet ilişkisidir. Türk İdare Hukuku'na göre idari vesayet makamları, yerinden yönetim kuruluşlarının kararları üzerinde ancak kanunla belirlenmiş sınırlı bir denetim yetkisine sahiptir ve bu denetim kural olarak sadece 'hukuka uygunluk' denetimiyle sınırlıdır. Yerinden yönetim biriminin özerkliği gereği, merkezi idare veya üst bir yerinden yönetim birimi (Büyükşehir gibi) alt birimin kararını 'bu karar kamu yararına pek uygun olmamış' diyerek (yerindelik denetimi) iptal edemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hiyerarşi ve İdari Vesayet Arasındaki Farklar
İpuçları
1
Denetleyen ve denetlenen makamların farklı kamu tüzel kişilikleri olup olmadığına bakın.
2
Hiyerarşide yerindelik denetimi yapılabilirken, idari vesayette denetim yetkisi sadece kanunda belirtilen hallerle sınırlıdır ve genelde sadece hukuka uygunluk denetimidir.
Daha Fazla Pratik
Kamu tüzel kişiliği bulunan ve bulunmayan kurumların listesini (üniversite, belediye, fakülte, bakanlık, il özel idaresi) tekrar gözden geçirerek tüzel kişilik kavramını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s