Soru

Zorluk: OrtaDiğer Türk-İslam Devletleri

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletlerinden biri olan Memlüklerde (Kölemenler), geleneksel Türk veraset anlayışından farklı olarak "ülke hanedanın ortak malıdır" prensibi yerine "her güçlü emirin (komutanın) sultan olma hakkı vardır" anlayışı uygulanmıştır.

Memlük Devleti'nde görülen bu özel veraset sisteminin aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?

  1. Sık sık taht kavgalarının yaşanmasına ve kısa sürede çok sayıda hükümdarın değişmesineCevap
  2. B
    Merkezi otoritenin güçlenerek iç karışıklıkların tamamen sona ermesine
  3. C
    Abbasi halifesinin tüm siyasi ve askeri yetkilerinin Memlük sultanına devredilmesine
  4. D
    Yönetim kademelerinde Arap kökenli emirlerin önceliğinin artmasına
  5. E
    Devletin isminin ilk kez resmi belgelerde "Türkiye" olarak geçmesinin engellenmesine

Cevap

Sık sık taht kavgalarının yaşanmasına ve kısa sürede çok sayıda hükümdarın değişmesine
Memlük Devleti'nde uygulanan veraset sistemi, saltanatın bir aileden diğerine geçmesi yerine, ordudaki güçlü komutanların (emirlerin) kendi aralarındaki mücadeleyi kazananın tahta oturması esasına dayanıyordu. Bu durum, devletin yaklaşık 250250 yıllık tarihinde çok sayıda sultanın değişmesine ve yoğun bir siyasi rekabet ortamına neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Memlük veraset sisteminin temel özelliği analiz edilir.
Geleneksel Türk devletlerindeki hanedan üyeliği şartının aranmadığı, liyakat ve güç temelli bir yapı olduğu saptanır.
Sistemin işleyişini anlamak için geleneksel yapıdan farkını ortaya koymak gerekir.
2
Bu sistemin siyasi istikrar üzerindeki etkileri değerlendirilir.
Hükümdarlık yolunun tüm yüksek rütbeli subaylara (emirlere) açık olmasının, sürekli bir iktidar mücadelesine zemin hazırladığı görülür.
Veraset sistemindeki kuralsızlık veya çok adaylılık doğrudan taht kavgalarına yol açar.

Anahtar Kavram

Memlük Veraset Sistemi

Alternatif Yöntem

Osmanlı Devleti ile kıyaslama yapıldığında; Osmanlı'da 600 yılda 36 padişah hüküm sürmüşken, Memlüklerde 267 yılda 50'den fazla sultanın tahta çıkması bu veraset sisteminin doğal bir sonucudur.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla