Soru

Zorluk: ZorHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

2017 Anayasa değişiklikleri ile Türk hukuk sisteminde yeniden düzenlenen normlar hiyerarşisi ve düzenleyici işlemlerin yetki alanları dikkate alındığında; bir konuda kanun ile "olağan dönem" Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) arasında hüküm uyuşmazlığı çıkması durumunda uygulanacak hukuki rejimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz; aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde ise kanun hükümleri uygulanır.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yürütme organının en üst işlemi olduğu için kanun ile çatıştığında hiyerarşik olarak öncelikle uygulanır.
  3. C
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri hiyerarşik olarak kanunlarla eş değer kabul edildiği için aralarındaki uyuşmazlıkta her zaman sonraki tarihli olan norm uygulanır.
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı kararnameleri sadece Anayasa'ya uygunluk denetimine tabi tutulur, bu nedenle kanunlarla olan içerik çelişkisi bir uygulama sorunu yaratmaz.
  5. E
    Bir konuda kanun bulunması, o konunun Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmesini tamamen yasaklar ve mevcut kararnameleri kendiliğinden hükümsüz kılar.

Cevap

Kanunlarda açıkça düzenlenen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz; uyuşmazlık durumunda ise kanun hükümleri uygulanır.
Türk hukuk sisteminde 2017 değişikliği sonrası, 1982 Anayasası'nın 104. maddesi uyarınca normlar hiyerarşisinde kanunlar, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden üstündür. Anayasa'ya göre, kanunlarda açıkça düzenlenen konularda CBK çıkarılamaz. Eğer aynı konuda hem kanun hem de CBK hükmü bulunuyorsa ve bunlar çelişiyorsa, kanun hükümleri esas alınarak uygulanır. Bu durum kanunun yürütme işlemlerine karşı hiyerarşik üstünlüğünün bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Normlar hiyerarşisinde olağan dönem CBK'nın yerini belirleyin.
Olağan dönem CBK'lar, hiyerarşik olarak Anayasa ve Kanun'un altında, Yönetmelik'in ise üstünde yer alır.
Yürütmenin düzenleyici işlemlerinin hiyerarşik sırasını anlamak için gereklidir.
2
1982 Anayasası'nın 104. maddesindeki CBK-Kanun ilişkisini inceleyin.
Anayasa, kanunların CBK'lara karşı üstünlüğünü açıkça koruma altına almıştır.
Anayasal dayanağı tespit etmek kararın hukuki temelini oluşturur.
3
Uyuşmazlık kuralını (çatışma çözümü) uygulayın.
Kanunda açıkça düzenlenen bir alanda CBK çıkarılamayacağı gibi, çelişki halinde kanun hükmünün uygulanacağı sonucuna ulaşılır.
Somut uyuşmazlığın çözüm yöntemini belirler.

Anahtar Kavram

Kanunun Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine Üstünlüğü

İpuçları

1
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde düzenlenen Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kanun arasındaki hiyerarşik ilişkiyi düşünün.
2
Yasama organının (TBMM) yaptığı işlemler ile yürütme organının yaptığı işlemler arasında hangisi daha üstündür?
3
Anayasa'ya göre, eğer bir konu kanunla açıkça düzenlenmişse o konuda CBK çıkarılabilir mi? Çelişki çıkarsa hangisi uygulanır?

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin normlar hiyerarşisindeki yerini ve kanunlarla ilişkisini araştırarak aradaki farkı öğrenin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla