Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) boyunca bir 'oluk' şeklinde uzanan çöküntü alanları, zamanla akarsu biriktirmesiyle dolmuş ve tektonik ovaları meydana getirmiştir. Bu kuşak üzerindeki ovaların suları genellikle Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak Karadeniz'e dökülen akarsular tarafından drene edilmektedir. Ancak bölgenin hidrografik yapısı ve havza ayrım çizgileri incelendiğinde, bu genel kuralın dışına çıkan örneklerin bulunduğu görülmektedir.

Buna göre, Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alan aşağıdaki ovalardan hangisi, sularını Karadeniz Havzası yerine Basra Körfezi havzasına gönderen bir akarsu tarafından drene edilmektedir?

  1. A
    Erbaa Ovası
  2. B
    Niksar Ovası
  3. Erzincan OvasıCevap
  4. D
    Tosya Ovası
  5. E
    Suluova

Cevap

Erzincan Ovası, Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer almasına rağmen sularını Fırat Nehri'nin kolu olan Karasu aracılığıyla Basra Körfezi'ne ulaştırır.
Doğru seçenek olan Erzincan Ovası, jeolojik olarak Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAF) doğu kısmındaki bir çöküntü oluğu içinde yer almasına karşın, hidrografik olarak Fırat Havzası'na dahildir. Ovanın sularını boşaltan Karasu, Fırat Nehri'nin en önemli kollarından biridir ve bu nehir sistemi sularını Basra Körfezi'ne dökerek Karadeniz Havzası'ndan ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) üzerindeki ovaların belirlenmesi
Bolu, Tosya, Merzifon, Suluova, Erbaa, Niksar ve Erzincan gibi ovalar bu hat üzerindedir.
Soruda belirtilen coğrafi hattın sınırlarını netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ovaları drene eden akarsuların tespit edilmesi
Erbaa, Niksar ve Suluova'yı Yeşilırmak; Tosya'yı Kızılırmak; Erzincan'ı ise Karasu (Fırat) drene eder.
Ovaların hangi havzaya dahil olduğunu belirlemek için drenaj sistemine bakılır.
3
Akarsuların döküldüğü deniz havzalarının karşılaştırılması
Kızılırmak ve Yeşilırmak Karadeniz'e dökülürken, Fırat Nehri sularını Basra Körfezi'ne boşaltır.
Hangi ovanın Karadeniz Havzası dışında kaldığını bulmak için açık havzaların döküldüğü yerler analiz edilir.

Anahtar Kavram

Ovaların tektonik yerleşimi ile akarsu havzaları (drenaj) arasındaki ilişki.

İpuçları

1
Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerindeki ovaların çoğu sularını Karadeniz'e gönderen akarsu havzalarındadır.
2
Fırat Nehri'nin ana kollarından biri olan Karasu'nun geçtiği şehri ve ovayı hatırlamaya çalışın.
3
Erzincan Ovası, KAF hattının doğusunda yer alsa da suları güneye yönelerek Basra Körfezi'ne ulaşan Fırat sistemine dahil olur.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki diğer tektonik hatlar (DAF ve Batı Anadolu) üzerindeki ovaların drenaj yönlerini ve döküldükleri denizleri harita üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla