Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Platoları

Türkiye’nin platoları; oluşum süreçleri, litolojik yapıları ve deniz seviyesinden yükseltileri bakımından farklılıklar göstermektedir. İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan platoların büyük bir bölümü "tabaka düzlüğü" (yatay duruşlu) karakteri taşırken, bölgedeki bir plato kalkerli (kireç taşı) yapısı ve yüzeyindeki derin doğal kuyularıyla diğerlerinden ayrılmaktadır.

Buna göre; çevresindeki Haymana ve Cihanbeyli platolarından farklı olarak karstik bir yapıya sahip olan ve dikey yöndeki su sızıntısının fazlalığı nedeniyle yüzey suları bakımından oldukça fakir olan plato aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Haymana Platosu
  2. B
    Bozok Platosu
  3. Obruk PlatosuCevap
  4. D
    Taşeli Platosu
  5. E
    Yazılıkaya Platosu

Cevap

Obruk Platosu, İç Anadolu Bölgesi'nde karstik yapısıyla öne çıkan ve ismini bölgedeki derin karstik kuyulardan alan platodur.
Doğru cevap olan plato, Konya'nın kuzeydoğusunda yer alan ve kalkerli yapısı nedeniyle yüzey sularını yer altına sızdıran Obruk Platosu'dur. İç Anadolu'daki komşuları olan Haymana ve Cihanbeyli'den temel farkı, yatay tabaka yapısının yanı sıra yoğun karstik çözünme şekillerine sahip olmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Bölge tespiti yapılması
Soruda İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir plato istenmektedir. Bu durumda Taşeli (Akdeniz) elenir.
Soruda coğrafi bölge kısıtı açıkça belirtilmiştir.
2
Oluşum kökeninin analiz edilmesi
İç Anadolu'daki çoğu plato (Haymana, Cihanbeyli, Bozok, Uzunyayla) tabaka düzlüğü karakterindedir. Ancak Obruk Platosu kalkerli yapısı nedeniyle karstiktir.
Litolojik yapının (taş yapısı) yüzey şekilleri ve su tutma kapasitesi üzerindeki etkisi KPSS'de kritik bir ayırt edicidir.
3
Yer şekli - isim ilişkisinin kurulması
Soruda bahsedilen "derin doğal kuyular", karstik bir aşınım/çökme şekli olan obruklardır. Bu da doğrudan Obruk Platosu'nu işaret eder.
Platoların isimlendirilmesi genellikle sahip oldukları baskın fiziki özelliklerle ilişkilidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki platoların oluşum tiplerine (Karstik vs. Tabaka Düzlüğü) göre bölgesel dağılımı.

Daha Fazla Pratik

Karstik platolardaki tarımsal kısıtlılığın temel sebebinin iklimden ziyade 'litojik yapı (su sızdırma)' olduğunu unutmayın. Benzer bir durumu Teke ve Taşeli platolarında da görebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla