Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Türk-İslam devletlerinde uygulanan ikta sisteminde arazilerin mülkiyeti devlete, kullanım hakkı köylüye, vergi toplama yetkisi ise hizmetleri karşılığında asker ve memurlara bırakılmıştır. Bu sistemde toprağın mülkiyetinin devlete ait olması ve ikta sahiplerinin toprağı satma veya devretme yetkisinin bulunmaması aşağıdakilerden hangisini engellemeye yönelik bir uygulamadır?

  1. Taşrada merkezi otoriteye rakip güçlü feodal yapıların oluşmasınıCevap
  2. B
    Kut anlayışına bağlı olarak 'ülkenin hanedanın ortak malı sayılması' kuralını
  3. C
    İltizam sistemiyle vergilerin doğrudan nakit olarak hazineye aktarılmasını
  4. D
    Kurultay üyelerinin taşra idaresindeki siyasi baskısını artırmasını
  5. E
    Seyfiye ve Kalemiye sınıflarının devlet yönetimindeki etkisinin azalmasını

Cevap

Toprağın mülkiyetinin devlette kalması, taşrada merkezi otoriteye rakip güçlü feodal yapıların (derebeyliklerin) oluşmasını engellemeyi amaçlar.
Türk-İslam devletlerinde toprağın mülkiyetinin devlete ait olması (Miri Arazi), Avrupa'da görülen ve toprağına sahip olan asilzadelerin (senyörlerin) krala rakip güçler oluşturduğu feodal sistemin Türk dünyasında ortaya çıkmasını engellemiştir. Devlet, toprağı sadece hizmet karşılığı görevlilere vererek onların mülk sahibi olmalarını ve bu sayede bağımsızlık ilan etmelerini önlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
İkta sistemindeki mülkiyet yapısını analiz edin.
Mülkiyetin kişilere değil, devlete (miri arazi) ait olduğu tespit edilir.
Toprağın sahipliği ile siyasi güç arasındaki ilişkiyi anlamak için mülkiyet durumunu bilmek gerekir.
2
Toprağın satılamaması ve devredilememesinin siyasi sonucunu değerlendirin.
Toprağı işleyen veya vergisini toplayan kişinin o toprağı kalıcı bir güç odağına dönüştüremeyeceği sonucuna ulaşılır.
Mülkiyet hakkı olmayan bir görevli, merkezi devlete karşı bağımsız bir derebeylik kuramaz.
3
Sonucu seçeneklerle eşleştirin.
Uygulamanın temel amacının merkezi otoriteyi korumak ve feodalleşmeyi önlemek olduğu belirlenir.
Türk-İslam devletlerinde merkeziyetçi yapının korunması toprağın kontrolüyle sağlanmıştır.

Anahtar Kavram

İkta Sisteminde Mülkiyet ve Merkezi Otorite

İpuçları

1
Avrupa Orta Çağ tarihinde toprağın mülkiyetine sahip olan kişilerin krallara karşı oluşturduğu siyasi yapıyı düşünün.

Daha Fazla Pratik

İkta sisteminin askeri sonuçlarını ve Cebelü (atlı asker) yetiştirme zorunluluğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla