Examkin

Soru

Zorluk: ZorWilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

I. Dünya Savaşı'nın son sürecinde yayımlanan Wilson İlkeleri'nin 12. maddesinde; *"Osmanlı İmparatorluğu'nun Türk olan kısımlarına kesin egemenlik hakkı tanınmalı, Türk olmayan milletlere de kendi kendilerini yönetme hakkı verilmeli ve Boğazlar uluslararası güvence altında olmalıdır."* hükmüne yer verilmiştir. Ancak Ocak 1919'da toplanan Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, bu ilkeyi kendi jeopolitik çıkarları doğrultusunda manipüle etmişlerdir.

Buna göre İtilaf Devletleri'nin, Wilson İlkeleri'nin 12. maddesini kendi lehlerine yorumlayarak Anadolu'daki işgallere uluslararası meşruiyet kazandırmak amacıyla;

I. Yunanistan'ın sunduğu ve Batı Anadolu'da Rum nüfusunun Türklerden fazla olduğunu iddia eden sahte istatistikleri konferans kararlarına dayanak yapma,
II. Bölgedeki gayrimüslim halkın can güvenliğinin tehlikede olduğu gerekçesiyle Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesini fiilen devreye sokma,
III. Bölgesel direnişi örgütlemek amacıyla kurulan Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerini meşru temsilci sıfatıyla konferansa davet etme

uygulamalarından hangilerine başvurdukları söylenebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II numaralı öncülleri içeren seçenek doğru cevaptır.
İtilaf Devletleri, Wilson İlkeleri'nin 12. maddesinde yer alan çoğunluk kuralını aşabilmek için Yunanistan'ın sunduğu sahte nüfus istatistiklerini esas almış ve bölgede asayişin bozulduğu gerekçesiyle Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesini işleterek İzmir'in işgaline onay vermişlerdir. Buna karşılık Türk halkının haklarını savunan Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerini hiçbir şekilde muhatap almamış veya konferansa çağırmamışlardır. Dolayısıyla I ve II numaralı öncüller doğru, III numaralı öncül yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Wilson İlkeleri'nin 12. maddesinin temel prensibini ve hedefini analiz etme.
Maddenin, Türk nüfusunun çoğunlukta olduğu bölgelerde mutlak Türk egemenliğini öngördüğü, ancak gayrimüslimlere de kendi kaderini tayin hakkı tanıdığı belirlenir.
İtilaf Devletleri'nin hangi diplomatik ve demografik argümanları çarpıttığını anlamak için bu ilkenin bilinmesi gereklidir.
2
Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri ve Yunanistan'ın izlediği işgal politikasını değerlendirme (Öncül I ve II).
Yunanistan Başbakanı Venizelos'un sunduğu sahte nüfus istatistiklerinin kabul edildiği ve Hristiyanların güvenliği bahane edilerek Mondros'un 7. maddesinin işletildiği doğrulanır.
İtilaf Devletleri'nin Wilson ilkelerini kendi emperyalist çıkarlarına uydurma yöntemlerini tespit etmek için bu adım zorunludur.
3
İtilaf Devletleri'nin Türk milli direniş cemiyetlerine karşı tutumunu inceleme (Öncül III).
Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin İtilaf Devletlerince tanınmadığı ve konferansa davet edilmediği, aksine işgallere karşı direnen unsurlar olarak engellenmek istendiği saptanır.
Üçüncü öncülün tarihsel gerçeklerle uyuşmadığını netleştirerek doğru öncülleri belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Wilson İlkeleri 12. Maddesi ve Paris Barış Konferansı'nda İşgalleri Meşrulaştırma Yöntemleri

İpuçları

1
Wilson İlkeleri'ndeki çoğunluk ilkesinin Batı Anadolu'da İtilaf Devletleri tarafından nasıl istismar edildiğini düşününüz.
2
İzmir'in işgali kararında sunulan nüfus verilerini ve işgale hukuki kılıf yapılan ateşkes maddesini göz önünde bulundurunuz.
3
İtilaf Devletleri'nin Türklerin kurduğu direniş cemiyetlerini tanımasının kendi işgal planlarıyla taban tabana zıt olduğunu hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

Paris Barış Konferansı'ndaki sahte nüfus iddialarını ve haksız işgali uluslararası düzeyde çürüten ilk resmi belge niteliğindeki Amiral Bristol Raporu'nun maddelerini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Öncüller incelendiğinde, üçüncü öncüldeki 'Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin konferansa davet edilmesi' ifadesinin İtilaf Devletleri'nin işgalci politikasıyla tamamen çeliştiği belirlenir. Üçüncü öncül elendiğinde geriye yalnızca doğru öncüller kalır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Wilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

Bu konudan daha fazla soru