Türkiye sınırları içerisinde yer alan K ve L merkezlerine dair şu coğrafi gözlemler yapılm… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye sınırları içerisinde yer alan $K$ ve $L$ merkezlerine dair şu coğrafi gözlemler yapılmıştır:

- $K$ merkezinde çizgisel dönüş hızı, $L$ merkezine göre daha düşüktür.
- $L$ merkezinde güneşin ufuk düzlemi üzerindeki doğuş ve batış (tan ve gurup) süresi, $K$ merkezine göre daha kısadır.

Bu bilgilere dayanarak $K$ ve $L$ merkezleri hakkında yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

$21$ Haziran tarihinde $K$ merkezinde yaşanan gündüz süresi $L$ merkezinden daha uzundur.Cevap
B
$L$ merkezinde yerel saat, $K$ merkezine göre her zaman daha ileridir.
C
$21$ Mart tarihinde $K$ merkezindeki gece ve gündüz süresi arasındaki fark $L$ merkezinden fazladır.
D
$L$ merkezinde güneş ışınlarının atmosfer tarafından tutulma oranı $K$ merkezinden daha fazladır.
E
$K$ ve $L$ merkezleri aynı boylam üzerinde yer almaktadır.

Cevap

Daha kuzeyde yer alan merkezde 21 Haziran tarihinde gündüz süresinin daha uzun olması

Verilen bilgiler ışığında

K

merkezinin çizgisel hızının düşük, tan/gurup süresinin uzun olması onun

L

merkezine göre daha kuzeyde yer aldığını kanıtlar. Türkiye bir Kuzey Yarım Küre ülkesi olduğundan,

21

Haziran tarihinde kuzeye gidildikçe gündüz süreleri uzar. Dolayısıyla daha kuzeydeki

K

merkezinin gündüz süresi kesinlikle daha uzundur.

Adım Adım Çözüm

Çizgisel hız verisini analiz et.

K

merkezinin çizgisel hızı daha düşükse,

K

merkezi kutba (kuzeye) daha yakındır.

Dünya'nın dönüş hızı Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe azalır.

Tan ve gurup (alacakaranlık) süresi verisini analiz et.

L

merkezinde süre daha kısaysa,

L

merkezi Ekvator'a (güneye) daha yakındır.

Çizgisel hızın fazla olduğu yerlerde güneşin doğuş ve batış anı daha hızlı gerçekleşir, bu süre kutuplara doğru uzar.

Merkezlerin konumlarını belirle.

K

merkezi Kuzey'de,

L

merkezi Güney'de yer almaktadır.

Her iki veri de

K

'nın daha yüksek enlemde (kuzeyde) olduğunu kanıtlar.

21

Haziran durumu ile konumları ilişkilendir.

21

Haziran'da Türkiye'de kuzeye gidildikçe gündüz süresi artar; bu durumda

K > L

olur.

Eksen eğikliğine bağlı olarak yaz gündönümünde aydınlanma çizgisi kutup dairelerinden geçer ve kuzeyde gündüzler daha uzundur.

Anahtar Kavram

Enlem Etkisi ve Mevsimsel Aydınlanma Süreleri

İpuçları

Çizgisel hızın Ekvator'dan kutuplara doğru nasıl değiştiğini hatırlayın.

Güneşin doğuş ve batış süresinin (alacakaranlık) kuzeye gidildikçe çizgisel hızın azalmasına bağlı olarak uzadığını unutmayın.

K merkezinin L merkezinden daha kuzeyde olduğunu tespit ettikten sonra, 21 Haziran'da Türkiye'de kuzeye gidildikçe gündüz süresinin arttığı bilgisini kullanın.

Daha Fazla Pratik

Farklı mevsimlerde (örneğin 21 Aralık) aynı merkezlerin gece-gündüz sürelerini kıyaslayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mantıksal eleme yöntemiyle; seçeneklerdeki 'yerel saat' ve 'boylam' ifadeleri boylamla ilgili olduğu için doğrudan elenebilir. Geriye kalan enlem seçenekleri içinde ise tarihsel özel durumlar (ekinoks) ve matematiksel konum sonuçları kıyaslanmalıdır.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Konular

Bu konudan daha fazla soru