Soru

Zorluk: KolayTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye arazisinin büyük bir bölümü III.III. (Tersiyer) ve IV.IV. (Kuvaterner) jeolojik zamanlarda şekillendiği için "genç oluşumlu" bir yapıya sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin genç bir jeolojik yapıya sahip olduğunun bir kanıtı olarak gösterilemez?

  1. A
    Ortalama yükseltisinin yaklaşık 11321132 metre ile oldukça fazla olması
  2. B
    Linyit, bor, tuz ve petrol yataklarının geniş alanlarda bulunması
  3. C
    Kaplıca, ilıca ve jeotermal enerji potansiyelinin yüksek olması
  4. Zonguldak ve çevresinde zengin taş kömürü yataklarının bulunmasıCevap
  5. E
    Akarsuların denge profiline ulaşmamış ve dar-derin vadilerde akıyor olması

Cevap

Zonguldak ve çevresinde taş kömürü yataklarının bulunması Türkiye'nin genç oluşumlu olduğunun bir kanıtı değildir; çünkü taş kömürü çok daha eski olan I.I. Jeolojik Zaman'da oluşmuştur.
Doğru yanıt olan taş kömürü yataklarının varlığı, Türkiye'nin genç oluşumlu olduğunun değil, arazinin bazı kısımlarının I.I. Jeolojik Zaman (Paleozoik) gibi çok eski dönemlerde oluştuğunun kanıtıdır. Türkiye'nin genel karakteri olan 'genç oluşum' kavramı III.III. ve IV.IV. zaman olaylarını (linyit, depremler, yüksek yükselti, jeotermal enerji) kapsar.

Adım Adım Çözüm

1
Genç arazi kavramını tanımlamak
Türkiye'nin ana şeklini aldığı III.III. ve IV.IV. jeolojik zamanlara ait özellikler aranmalıdır.
Genç oluşumlu araziler yakın dönemde şekillenen, yükseltisi fazla ve tektonik olarak aktif alanlardır.
2
Seçeneklerdeki olayları jeolojik zamanlarla eşleştirmek
Taş kömürü haricindeki tüm maddelerin III.III. veya IV.IV. zamanda gerçekleştiğini saptamak.
Yüksek rakım, linyit yatakları, jeotermal kaynaklar ve akarsuların denge profiline ulaşmaması genç arazilerin karakteristiğidir.
3
Taş kömürü oluşum zamanını belirlemek
Taş kömürünün I.I. Jeolojik Zaman'a (Paleozoik) ait olduğu sonucuna varmak.
Taş kömürü yaşlı ve oturmuş arazilerin simgesidir, genç oluşumun kanıtı olamaz.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Jeolojik Zamanlara Göre Oluşumu ve Genç Arazi Kanıtları

İpuçları

1
Türkiye'nin 'genç' olduğunu kanıtlayan özellikler genellikle yakın zamanlı (III. ve IV. zaman) olaylarıdır.
2
Madenlerin oluşum zamanlarını düşünün; hangisi çok daha eski bir jeolojik devirde, yani I. Zaman'da oluşmuştur?
3
Linyit ve Taş kömürü arasındaki farka odaklanın. Taş kömürü Paleozoik (I. Zaman) döneminde bitki kalıntılarının sertleşmesiyle oluşmuştur.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki Masif arazileri (Yıldız Dağları, Menteşe, Kırşehir vb.) inceleyerek bu yaşlı kütlelerin deprem riski ile ilişkisini araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla