Soru

Zorluk: Çok zorİdarenin Sorumluluğu

İdare hukukunda idarenin bir zarardan sorumlu tutulabilmesi için 'idari eylem veya işlem' ile 'meydana gelen zarar' arasında bir 'illiyet bağı' (nedensellik bağı) bulunması temel şarttır. Ancak bazı durumlarda bu bağın kesilmesi veya zayıflaması, idarenin sorumluluk miktarını etkileyebilir.

Buna göre; idarenin bir hizmet kusurunun bulunduğu bir olayda, aynı zamanda zarar üzerinde etkili olan 'mücbir sebep' (zorlayıcı neden) niteliğinde bir dışsal olayın da gerçekleşmesi durumunda sorumluluğun tayini hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Mücbir sebep, illiyet bağını mutlak olarak kestiğinden; idarenin hizmet kusuru olsa dahi sorumluluğu tamamen ortadan kalkar.
  2. Hizmet kusuru ile mücbir sebep birlikte gerçekleşmişse; idare, zararın doğmasında kendi kusurunun payı ve etkisi oranında sorumlu tutulur.Cevap
  3. C
    Zararın oluşumunda mücbir sebep varsa, idarenin hizmet kusuru 'kişisel kusura' dönüşür ve idari yargıda değil sadece adli yargıda dava açılabilir.
  4. D
    İdarenin hizmet kusuru tespit edildiği an mücbir sebep illiyet bağını kesme vasfını kaybeder ve idare zararın tamamından sorumlu olur.
  5. E
    İlliyet bağının kesilmesi için mutlaka 'zarar görenin ağır kusuru' gerekir; mücbir sebep idarenin kusurlu olduğu bir olayda indirim sebebi sayılamaz.

Cevap

Hizmet kusuru ile mücbir sebebin birlikte gerçekleştiği durumlarda idarenin, zararın doğmasında kendi kusurunun payı ve etkisi oranında sorumlu tutulması gerekir.
İdare hukukunda illiyet bağını kesen hallerden biri olan mücbir sebep, eğer zararın tek nedeni ise idarenin sorumluluğunu tamamen kaldırır. Ancak idarenin de bir hizmet kusuru varsa (örneğin fırtınada yıkılan bir istinat duvarının zaten çürük olması), bu durumda 'ortak illiyet' söz konusu olur. Danıştay içtihatlarına göre bu durumlarda idare, sadece kendi kusurunun zarara katkısı oranında tazminat ödemekle yükümlüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Zararın oluşumundaki temel faktörlerin tespit edilmesi.
Zararın hem idarenin ihmali (hizmet kusuru) hem de dışsal, öngörülemez bir olay (mücbir sebep) sonucunda oluştuğu görülür.
Sorumluluğun sınırlarını belirlemek için illiyet bağının kim tarafından ve ne kadar kurulduğunu anlamak gerekir.
2
Mücbir sebebin illiyet bağı üzerindeki etkisinin analizi.
Mücbir sebep dışsal ve zorlayıcı olduğu için illiyet bağını keser ancak idarenin kusuru da sürece dahilse bağ tamamen kopmaz.
İdare hukukunda 'tam illiyet bağı' aranır; bağın bir kısmı idare dışı faktördeyse idare o kısımdan sorumlu tutulamaz.
3
Kusur ve dışsal faktör arasında oranlama yapılması.
İdarenin tazminat yükümlülüğü, hizmet kusurunun ağırlığına göre sınırlandırılır.
Adalet ve hakkaniyet gereği idare, kendisinden kaynaklanmayan mücbir sebep payını tazmin etmek zorunda değildir.

Anahtar Kavram

İdare Hukukunda İlliyet Bağının Karma Sebeplerle Kesilmesi/Zayıflaması

İpuçları

1
İdarenin bir olayda hem kendi hatası varsa hem de doğa olayı gibi dış bir engel varsa, zarar nasıl paylaştırılır?

Daha Fazla Pratik

İdarenin sorumluluğunu kaldıran 'beklenmeyen hal' (unexpected event) ile 'mücbir sebep' arasındaki dışsallık farkını inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla