Soru

Zorluk: Zorİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğünü sağlamak üzere öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri, gerek hukuki dayanakları gerekse yetki sınırları bakımından belirgin farklar içermektedir.

Buna göre, hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri arasındaki farklarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hiyerarşi yetkisi hiyerarşik yapıdan kaynaklanan genel bir yetkiyken; Vali'nin belediyeler üzerindeki idari vesayet yetkisi ancak kanunla öngörülen sınırlı hallerde kullanılabilir.
  2. B
    Bakan, bakanlık merkez teşkilatındaki bir genel müdürün işlemini hem hukuka uygunluk hem de yerindelik yönünden denetleyebilirken; vesayet makamı yerinden yönetim kuruluşunun işlemini kural olarak sadece hukuka uygunluk yönünden denetleyebilir.
  3. C
    Hiyerarşik üst, astın yerine geçerek işlem tesis etme (irade ikamesi) yetkisine kural olarak sahipken; idari vesayet makamının yerinden yönetim kuruluşunun yerine geçerek yeni bir idari işlem yapma yetkisi bulunmamaktadır.
  4. D
    Hiyerarşi ilişkisinde astın amire karşı dava açma ehliyeti bulunmazken; idari vesayet denetimine tabi olan bir belediye, İçişleri Bakanlığı'nın kendi işlemi üzerinde kullandığı bir vesayet kararına karşı iptal davası açabilir.
  5. Hiyerarşik amir, astına yerine getirmesi gereken görevlerle ilgili bağlayıcı emir ve talimatlar verebilirken; idari vesayet makamı da yerinden yönetim kuruluşuna kamu yararının gerektirdiği durumlarda bağlayıcı emir ve talimat verme yetkisine sahiptir.Cevap

Cevap

Hiyerarşik amir astına emir ve talimat verebilirken, idari vesayet makamının yerinden yönetim kuruluşuna emir ve talimat verme yetkisi yoktur.
İdari vesayet, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisidir ve bu kuruluşların anayasal güvence altındaki idari özerklikleri gereği vesayet makamının (Bakan, Vali vb.) bu kuruluşlara emir ve talimat verme yetkisi bulunmamaktadır. Emir ve talimat verme yetkisi sadece aynı tüzel kişilik içerisindeki hiyerarşi ilişkisinde (üstün ast üzerindeki yetkisi) mevcuttur. Bu nedenle, vesayet makamına emir verme yetkisi tanıyan ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hiyerarşi ve idari vesayet yetkilerinin temel dayanaklarını belirle.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde (iç denetim), idari vesayet farklı tüzel kişilikler arasında (dış denetim) gerçekleşir.
Denetimin türü, yetkinin kapsamını doğrudan belirler.
2
Denetleyen makamın denetlenen birim üzerindeki yönlendirme gücünü analiz et.
Hiyerarşide üstün asta emir verme yetkisi (yönetme) varken, idari vesayette sadece hukuki denetim (kontrol) söz konusudur.
Yerinden yönetim kuruluşlarının idari özerkliği, merkezi idareden emir almalarını engeller.
3
Yanlış olan önermeyi tespit et.
Vesayet makamına emir verme yetkisi tanıyan ifade idari özerklik ilkesiyle çelişmektedir.
Emir ve talimat verme gücü sadece hiyerarşik üstlere mahsustur.

Anahtar Kavram

İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet Farkları
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla