Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekilliğinin Sona Ermesi

1982 Anayasası’nda düzenlenen milletvekilliği sıfatının sona erme halleri; kararın hukuki niteliği, oylama usulü ve gerekli olan karar yeter sayıları bakımından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Milletvekilinin istifası durumunda, üyeliğin düşmesine ilişkin Genel Kurul kararı, üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) kabul oyu ile alınır.Cevap
  2. B
    Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama halinde, üyeliğin düşmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) kararı şarttır.
  3. C
    Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine, Karma Komisyon raporu üzerine Genel Kurulca gizli oyla karar verilir.
  4. D
    Kesin hüküm giyme veya kısıtlanma hallerinde milletvekilliği, kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erer ve bu durumda Meclis Genel Kurulunda ayrıca bir oylama yapılmaz.
  5. E
    Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanması durumunda, milletvekilliği sıfatı atama anında herhangi bir bildirim veya karar usulüne gerek kalmaksızın kendiliğinden sona erer.

Cevap

Milletvekilinin istifası durumunda üyeliğin düşmesine ilişkin Genel Kurul kararının üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile alınması gerektiğini savunan ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre, milletvekilliğinden istifa eden üyenin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu tarafından karar verilir. Ancak bu karar için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) değil, Anayasa'nın 96. maddesinde düzenlenen genel karar yeter sayısı olan 'adi çoğunluk' (toplantıya katılanların salt çoğunluğu, ancak bu sayı hiçbir şekilde 151151'den az olamaz) yeterlidir. Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301), parlamento kararı ile düşme halleri arasında sadece 'devamsızlık' (bir ayda 5 birleşim) sebebiyle yapılacak oylamada zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini (istifa, devamsızlık, kesin hüküm, atama) ve bu haller için gereken hukuki usulleri belirle.
İstifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık hallerinde 'Parlamento Kararı'; kesin hüküm ve kısıtlanmada 'Bildirim'; CB yardımcısı/bakan atanmada ise 'Kendiliğinden' sona erme söz konusudur.
Her sona erme hali farklı bir anayasal prosedüre ve karar alma mekanizmasına tabidir.
2
Parlamento kararı gerektiren haller için Anayasa'nın öngördüğü karar yeter sayılarını karşılaştır.
Devamsızlık hali için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerekirken; istifa ve bağdaşmazlık durumları için Anayasa'da özel bir sayı belirtilmediğinden adi çoğunluk (151151'den az olmamak üzere katılanların salt çoğunluğu) yeterlidir.
Anayasa'nın 84. maddesi sadece devamsızlık durumunda nitelikli (301) çoğunluk aramaktadır.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri oylama usulü (açık/gizli) ve bildirim şartları açısından denetle.
İstifanın salt çoğunluk (301301) gerektirdiği iddiasının hatalı olduğu, devamsızlık için bu sayının doğru olduğu, bağdaşmazlıkta ise gizli oylama şartının bulunduğu doğrulanır.
Hukuki ayrıntıların (gizli oy, adi/salt çoğunluk ayrımı) doğruluğu tespit edilerek yanlış seçenek ortaya çıkarılır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Karar Yeter Sayıları ve Usul Farklılıkları

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği düşürülen bir üyenin Anayasa Mahkemesine başvuru süreci ve mahkemenin karar verme süresini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla