Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Türk-İslam devletlerinde hukuk sistemi, İslamiyet'in getirdiği kurallar ile Türk töresinin sentezlenmesiyle oluşmuş; bu durum yargı işlerinin 'Şer’i' ve 'Örfi' olarak iki ana başlıkta toplanmasına neden olmuştur. Şer’i yargı işleri kadılar tarafından yürütülürken; töreye dayalı olan, devletin düzenini ve güvenliğini ilgilendiren örfi yargı yetkisini temsil eden en üst düzey görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Emir-i DadCevap
  2. B
    Münşi
  3. C
    Müstevfi
  4. D
    Müşrif
  5. E
    Naib

Cevap

Örfi yargı yetkisini temsil eden görevli Emir-i Dad'dır.
Emir-i Dad, Türk-İslam devletlerinde örfi hukukun uygulanmasından sorumlu en yetkili kişidir. Devletin asayişini bozan veya töreye aykırı davranan görevlilerin yargılanması bu makamın sorumluluğundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Türk-İslam devletlerindeki ikili hukuk yapısını analiz et.
Hukukun Şer'i (dini) ve Örfi (töreye dayalı) olarak ikiye ayrıldığı görülür.
Bu ayrım, Türklerin İslamiyet'e geçerken eski geleneklerini (töre) korumaya devam ettiklerini gösterir.
2
Hukuk dallarının başındaki yetkilileri belirle.
Şer'i hukukun başında Kadı'ül-Kudat, Örfi hukukun başında ise Emir-i Dad bulunur.
Her iki hukuk dalı farklı uzmanlık ve yetki alanlarına sahiptir; Emir-i Dad özellikle devlet düzeni ve askeri disiplin gibi konularda yetkilidir.
3
Seçenekler arasından doğru unvanı tespit et.
Emir-i Dad seçeneği doğru cevaptır.
Emir-i Dad, örfi mahkemelerin başkanıdır ve gerektiğinde veziri veya diğer yüksek görevlileri yargılama yetkisine sahiptir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Devletlerinde İkili Hukuk Yapısı ve Örfi Yargı

İpuçları

1
Türk-İslam devletlerinde hukukun iki başlı olduğunu ve bir tarafının 'töre'ye dayandığını hatırla.
2
Şer'i davalara bakan kişi Kadı'ül-Kudat'tır; seçenekler arasında onun 'örfi' karşılığını ara.
3
Adalet (Dad) kelimesinden türeyen unvan, örfi yargının başındaki kişiyi temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Emir-i Dad'ın, gerektiğinde Divan-ı Mezalim'de hükümdara nasıl yardımcı olduğunu araştırabilirsin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla