Osmanlı Devleti'nde devlet hazinesinin (Hazine-i Amire) nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla geliri doğrudan merkeze ayrılan toprakların vergi gelirleri, belirli bir ihale usulüyle şahıslara bırakılmıştır. Bu doğrultuda vergi toplama hakkının yıllık olarak devredilmesine 'iltizam', XVII. yüzyılın sonlarından itibaren bu hakkın ömür boyu devredilmesine ise 'malikâne' sistemi denilmiştir.
Sözü edilen bu mali ve idari birim aşağıdakilerden hangisidir?
- MukataaCevap
- BGedik
- CNarh
- DMüsadere
- EDirlik
Cevap
Geliri doğrudan merkeze aktarılan ve iltizam/malikâne yöntemleriyle vergilendirilen birim 'Mukataa'dır.
Mukataa, Osmanlı maliyesinde geliri doğrudan devlet hazinesine ayrılmış, vergi geliri mültezimlere (iltizam sistemiyle) veya malikâne sahiplerine ihale edilen mali ve idari birimdir. Defterdar tarafından yönetilen Hazine-i Amire'nin en önemli nakit kaynağını oluşturur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Mali Sisteminde Mukataa ve Nakit Yönetimi
İpuçları
1
Bu birimin geliri, Dirlik sisteminden farklı olarak doğrudan 'Hazine-i Amire'ye (merkez hazineye) aktarılır.
2
İltizam ve malikâne sistemleri, bu toprak biriminin vergilerini toplamak için geliştirilmiş ihaleli yöntemlerdir.
3
Özellikle nakit ihtiyacını karşılamak için kullanılan ve açık artırma ile vergi toplama hakkı devredilen bu birim 'Mukataa' olarak adlandırılır.
Daha Fazla Pratik
İltizam sisteminin bozulmasıyla ortaya çıkan 'Ayan' sınıfının oluşumu ile Mukataa birimleri arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Toprak sistemlerini 'geliri nereye gidiyor?' sorusuyla gruplandırabilirsiniz: Geliri görevliye gidiyorsa Dirlik, nakit olarak merkeze gidiyorsa Mukataa, sosyal hizmete gidiyorsa Vakıf'tır.
Tahmini Süre:1m 15s