Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanlığına Vekalet

Cumhurbaşkanının resmî bir ziyaret amacıyla yurt dışına çıkmadan önce, yerine vekâlet etmesi için bir yardımcısını görevlendirdiği bir süreçte; Cumhurbaşkanı henüz yurt dışındayken görevinden istifa ettiğini açıklamış ve makam boşalmıştır. Mevcut idari yapıda farklı tarihlerde atanmış ve yaşları birbirinden farklı üç Cumhurbaşkanı yardımcısı bulunmaktadır.

1982 Anayasası'na göre, bu hukuki süreçte vekâlet görevinin yürütülmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Makamın boşalmasıyla birlikte geçici vekâlet durumu sona erer ve en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar vekâlet eder.Cevap
  2. B
    Cumhurbaşkanı tarafından yurt dışı ziyareti için görevlendirilen yardımcı, seçimler tamamlanıp yeni Cumhurbaşkanı göreve başlayana kadar vekâlet görevine devam eder.
  3. C
    Makamın herhangi bir nedenle boşalması hâlinde vekâlet görevi kendiliğinden TBMM Başkanına geçer ve yetkileri o kullanır.
  4. D
    Görevde bulunma süresi bakımından en kıdemli olan (ilk atanan) Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet görevini devralır.
  5. E
    Cumhurbaşkanı yardımcıları kendi aralarında yapacakları salt çoğunluk oylamasıyla vekâlet edecek ismi belirlerler.

Cevap

Makamın boşalması durumunda, daha önceki geçici görevlendirme hükmünü yitirir ve en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet görevini üstlenir.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilene kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı makama vekâlet eder. Eğer birden fazla yardımcı varsa, bu durumda en yaşlı olan yardımcı vekâlet görevini yürütür. Senaryoda Cumhurbaşkanı istifa ettiği için makam boşalmış kabul edilir ve geçici görevlendirme yerine bu genel kural uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç durumunu analiz etme
Cumhurbaşkanı yurt dışına çıktığı için 'Geçici Ayrılma' durumu vardır (Anayasa m. 106/4).
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının 'görevlendirdiği' yardımcı vekâlet eder.
2
Tetikleyici olayı tespit etme
İstifa ile birlikte 'Makamın Boşalması' (Makamın Münhal Kalması) durumu gerçekleşmiştir.
İstifa, ölümü veya seçilme yeterliliğini kaybetme gibi kesin bir boşalma halidir.
3
Makamın boşalması kuralını uygulama
Anayasa m. 106/2 uyarınca makam boşaldığında vekâlet en yaşlı yardımcıya geçer.
Birden fazla yardımcı varsa, belirsizliği önlemek için yaş kriteri uygulanır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet: Geçici Ayrılma vs. Makamın Boşalması

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yurt dışına çıkması 'geçici' bir durumdur, ancak istifa etmesi makamın 'kesin' olarak boşalması anlamına gelir.
2
Anayasa, makamın boşalması durumunda birden fazla yardımcı varsa kimin vekil olacağını belirli bir fiziksel kritere bağlamıştır.
3
Makam boşaldığında vekâlet edecek yardımcıyı Cumhurbaşkanı seçmez; Anayasa doğrudan 'en yaşlı olanı' işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı makamının boşalması durumunda seçimlerin kaç gün içinde yapılması gerektiğini ve bu süreçte vekilin yetkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla