Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye arazisi, farklı jeolojik zamanlarda gerçekleşen tektonik ve volkanik olaylar sonucunda şekillenmiştir. Bu süreçlerin zamanlaması, hem yer altı kaynaklarının türü hem de yer şekillerinin genel karakteri üzerinde doğrudan belirleyici olmuştur.

Buna göre, Türkiye'nin jeolojik oluşumu ve bu süreçte meydana gelen olaylarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yıldız Dağları, Menderes ve Kırşehir gibi masif alanlar I.I. Jeolojik Zaman'da (PaleozoikPaleozoik) oluşmuş eski ve sert kütlelerdir.
  2. B
    Alp-Himalaya kıvrım sistemine dahil olan Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar, III.III. Jeolojik Zaman'da (TersiyerTersiyer) ana şeklini almıştır.
  3. Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yatakları, III.III. Jeolojik Zaman'da meydana gelen gür bitki kalıntılarının fosilleşmesiyle oluşmuştur.Cevap
  4. D
    Bugünkü Ege Denizi'nin bulunduğu alandaki Egeid karasının çökerek deniz suları altında kalması IV.IV. Jeolojik Zaman (KuvaternerKuvaterner) başlarında gerçekleşmiştir.
  5. E
    Türkiye'nin bugünkü linyit, petrol, bor ve tuz yataklarının çok büyük bir kısmı III.III. Jeolojik Zaman'ın (TersiyerTersiyer) gölsel ve denizel ortamlarında oluşmuştur.

Cevap

Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yataklarının oluşumu Üçüncü Jeolojik Zaman ile değil, Birinci Jeolojik Zaman (Paleozoik) ile ilişkilidir.
Doğru yanıt olan seçenek, taş kömürünün Üçüncü Jeolojik Zaman'da oluştuğunu iddia etmektedir. Ancak taş kömürü, Türkiye'deki en yaşlı oluşumlardan biri olup Birinci Jeolojik Zaman (Paleozoik) devrine aittir. Üçüncü Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) ise linyit, bor, petrol ve tuz yatakları oluşmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'deki ekonomik madenlerin oluşum dönemlerini belirle.
Taş kömürü I.I. Jeolojik Zaman (PaleozoikPaleozoik), linyit ise III.III. Jeolojik Zaman (TersiyerTersiyer) oluşumudur.
Bu iki yakıt türü oluşum süreci ve kalori değerleri bakımından farklı jeolojik devirlere aittir.
2
Türkiye'nin diğer temel jeolojik olaylarını kontrol et.
Masiflerin oluşumu I.I. Zaman, Alp kıvrımları III.III. Zaman, Ege Denizi ve boğazlar ise IV.IV. Zaman olaylarıdır.
Türkiye'nin bugünkü morfolojik yapısı ağırlıklı olarak III.III. ve IV.IV. zaman hareketleriyle şekillenmiştir.
3
Seçeneklerdeki zaman-olay eşleşmelerini analiz ederek yanlış bilgiyi tespit et.
Zonguldak taş kömürünün III.III. Zaman'da oluştuğu bilgisi bilimsel olarak yanlıştır.
Taş kömürü çok daha yaşlı bir oluşumdur.

Anahtar Kavram

Jeolojik Zamanlar ve Türkiye'nin Yer Altı Kaynakları İlişkisi

İpuçları

1
Türkiye'deki madenlerin oluşum yaşları birbirinden farklıdır; özellikle kömür türlerini birbirinden ayırt etmelisiniz.
2
Zonguldak'taki taş kömürü, Türkiye'nin en eski arazilerinde bulunan yüksek kalorili bir yakıttır. Linyit ise çok daha genç arazilerde yaygındır.
3
Taş kömürü I.I. Zaman (Paleozoik), linyit ise III.III. Zaman (Tersiyer) ürünüdür.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin masif arazilerinin harita üzerindeki dağılımını ve bu alanların deprem riski ile olan ilişkisini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla