Osmanlı Devleti'nde anayasallaşma hareketlerini başlatan belgelerden Sened-i İttifak ile Tanzimat Fermanı arasındaki nitelik farkları düşünüldüğünde; Tanzimat Fermanı'nı "hukuk devleti" ilkesine yaklaştıran en temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişah'ın "kanun gücünün üstünlüğünü" bizzat tanıyarak kendi mutlak yetkilerini hukuki bir çerçeveye oturtması ve hukukun bağlayıcılığını kendi iradesinin üstünde kabul etmesidir.Cevap
- BPadişah'ın yetkilerinin merkez dışı yerel güç odakları olan Ayanlar ile yapılan karşılıklı bir sözleşme (misak) yoluyla sınırlandırılmış olmasıdır.
- CTürk tarihinin ilk yazılı anayasası olarak yürürlüğe girmesi ve kişisel egemenliği sona erdirip halk iradesine dayalı meşruti bir düzen kurmasıdır.
- DYürütme organının meclis karşısında sorumlu tutulmasıyla parlamenter sisteme geçişi sağlaması ve mutlak monarşiyi hukuken sona erdirmesidir.
- ESadece Müslüman olmayan tebaaya yönelik yeni haklar ve ayrıcalıklar getirerek toplumsal yapıda hukuk birliğini sağlamayı amaçlamasıdır.
Cevap
Tanzimat Fermanı'nı hukuk devletine yaklaştıran temel özellik, Padişah'ın kanun üstünlüğünü kabul ederek kendi yetkilerini hukuki çerçeveye oturtmasıdır.
Tanzimat Fermanı'nda Sultan Abdülmecit, ilan edilen yeni yasalara kendisinin de uyacağını açıkça beyan etmiştir. Bu durum, padişahın mutlak ve keyfi otoritesinin yerini objektif hukuk kurallarının alması anlamına gelir ki bu, hukuk devleti anlayışının en temel göstergesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kanun Üstünlüğü ve Hukuk Devleti Başlangıcı
İpuçları
1
Fermanda geçen 'padişahın da kanunlara uyması' sözünün modern hukuktaki karşılığını düşünün.
2
Belgenin tek taraflı mı yoksa karşılıklı bir anlaşma mı olduğuna odaklanın.
Daha Fazla Pratik
Tanzimat Fermanı ile getirilen hakların (can, mal, ırz güvenliği) 1856 Islahat Fermanı ile nasıl genişletildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s