Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiğer Türk-İslam Devletleri

Harezmşahlar, Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılışından sonra onun sahip olduğu toprakların büyük bir kısmına hakim olmuş ve kendilerini bu siyasi geleneğin meşru mirasçısı olarak nitelendirmişlerdir. Ancak devletin geniş sınırlarına ve askeri gücüne rağmen, Moğol saldırıları karşısında beklenen direnci gösteremeyerek kısa sürede dağıldığı görülmektedir. Bu durumun yaşanmasında etkili olan, Harezmşahlar Devleti'nin idari ve askeri yapısındaki en temel kronik sorun aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Saray ve orduda nüfuz sahibi olan Kıpçak ve Kanglı boy beylerinin merkezi otoriteyi zayıflatan otonom faaliyetleri ve saray içindeki klikleşmeleriCevap
  2. B
    Atabeylik uygulamasının etkisiyle eyaletlerde bağımsız hanedanlıkların ortaya çıkması ve merkezi ordunun hanedan üyeleri arasında bölünmesi
  3. C
    Resmi yazışmalarda ve eğitimde Türkçenin zorunlu hale getirilmesiyle yerel İranlı bürokrasiyle olan bağların kopması ve idari boşluk oluşması
  4. D
    Gulam sisteminin tamamen terk edilerek ordunun sadece göçebe Türkmenlerden oluşması sonucu savaş taktiklerinde gerileme yaşanması
  5. E
    Abbasi halifesinin siyasi yetkilerinin tamamen devralınması üzerine İslam dünyasında meşruiyet kaybı yaşanması ve halkın desteğinin azalması

Cevap

Saray ve orduda nüfuz sahibi olan Kıpçak ve Kanglı boy beylerinin merkezi otoriteyi zayıflatan otonom faaliyetleri ve saray içindeki klikleşmeleri
Harezmşahlar Devleti'nin en büyük yapısal sorunu, askeri gücünün temelini oluşturan Kıpçak ve Kanglı boy beylerinin merkezi otoriteyi tanımayan tavırlarıdır. Özellikle Sultan'ın annesi Terken Hatun'un bu beyler üzerindeki etkisi, orduyu ve sarayı ikiye bölmüş; Moğol istilası sırasında Sultan II. Muhammed ve veliaht Celaleddin Harezmşah'ın emirlerini dinlemeyen bir askeri sınıfın oluşmasına neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Harezmşahlar'ın askeri yapısını analiz etme
Ordunun büyük bir kısmının Kıpçak ve Kanglı gibi göçebe Türk boylarından oluştuğu tespit edilir.
Devletin askeri gücünün kaynağını anlamak zaafiyetin nedenini bulmak için gereklidir.
2
Merkezi otorite ile boy beyleri arasındaki ilişkiyi değerlendirme
Özellikle II. Muhammed döneminde, Sultan'ın annesi Terken Hatun'un kendi boyu olan Kanglı beylerini destekleyerek Sultan'a karşı bir güç odağı oluşturduğu görülür.
Siyasi istikrarsızlığın kökenindeki iç çekişmeyi belirlemek sorunun çözümüdür.
3
Moğol istilası ile bağlantı kurma
Moğollar saldırdığında, bu iç bölünmüşlük nedeniyle devlet ordusunu birleştirememiş, şehirler tek tek savunma yapmak zorunda kalmıştır.
Yapısal sorunun askeri sonuca etkisini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Harezmşahlar'ın merkezi otorite zayıflığı ve boy aristokrasisi

İpuçları

1
Devletin yıkılışındaki iç sebebi ararken, Sultan'ın annesi Terken Hatun'un ordu üzerindeki etkisini ve kabileler arasındaki çatışmayı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Harezmşahlar ile Büyük Selçukluların ordu yapısındaki 'Türkmen-Gulam' dengesini karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Diğer Türk-İslam Devletleri

Bu konudan daha fazla soru