Soru

Zorluk: KolayTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de denizden gelen nemli hava kütlelerinin, kıyı çizgisine paralel uzanan dağ yamaçlarına çarparak yükselmesi ve soğuması sonucunda oluşan yağışlara orografik (yamaç) yağışlar denir.

Türkiye'nin yer şekli özellikleri göz önüne alındığında, bu yağış oluşum türünün aşağıdaki alanların hangisinde daha yaygın olarak görülmesi beklenir?

  1. A
    İç Anadolu Bölgesi'ndeki platolarda
  2. B
    Ege Bölgesi'ndeki graben ovalarında
  3. Doğu Karadeniz Bölümü kıyı kuşağındaCevap
  4. D
    Güneydoğu Anadolu'nun güney düzlüklerinde
  5. E
    Marmara Bölgesi'ndeki Ergene Havzası'nda

Cevap

Doğu Karadeniz Bölümü kıyı kuşağında orografik yağışlar en yaygın şekilde görülür.
Orografik yağışlar, denizden gelen nemli hava kütlelerinin kıyıya paralel uzanan dağ yamaçları boyunca yükselerek soğumasıyla oluşur. Türkiye'de bu durumun en tipik ve yaygın görüldüğü yer, dağların kıyıya paralel ve çok yakın uzandığı Doğu Karadeniz kıyılarıdır. Bu bölgede havanın mutlak nemi yüksek, dağlar ise nemli havanın önünde aşılması gereken büyük bir engeldir.

Adım Adım Çözüm

1
Orografik yağışın oluşum şartını hatırla.
Orografik yağış için nemli bir hava kütlesi ve bu kütlenin çarpıp yükselebileceği, kıyıya paralel uzanan dağlar gereklidir.
Yağışın oluşabilmesi için havanın soğuması, soğuması için de bir yamaç boyunca yükselmesi şarttır.
2
Türkiye haritasındaki dağ uzanışlarını analiz et.
Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar kıyıya paralel uzanırken, Ege'de genellikle dik uzanır. İç bölgeler ise düzdür.
Dağların uzanış yönü, denizel etkinin iç kısımlara girmesini ve yağışın oluşum biçimini doğrudan etkiler.
3
Seçenekler arasında en belirgin orografik etkiyi bul.
Doğu Karadeniz'de Kaçkar Dağları gibi yüksek kütleler kıyıya çok yakın ve paraleldir.
En fazla yükselme ve en fazla yağış miktarı bu yer şekli koşulunda gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Orografik (Yamaç) Yağışların Dağılışı

Alternatif Yöntem

Harita üzerinden 'dağların kıyıya paralel uzandığı yerler = yamaç yağışı' kuralını Karadeniz ve Akdeniz kıyı kuşağına uygulayarak sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla