Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve 62166216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "Bireysel Başvuru" (Anayasa Şikayeti) müessesesinin kapsamı, usulü ve kabul edilebilirliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru hakkına sahip değildir; ancak özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.
  2. B
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler ve Anayasa Mahkemesi kararları aleyhine doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilemez.
  3. C
    Bireysel başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının (istinaf ve temyiz gibi) tamamının tüketilmiş olması şarttır.
  4. D
    Yabancı ülke vatandaşları, Anayasa'da yer alan temel hak ve özgürlüklerden sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile ortak koruma alanında bulunanlar için başvuruda bulunabilirler.
  5. Mülkiyet hakkını ihlal ettiği düşünülen bir yönetmeliğin iptali amacıyla, bu düzenleyici işlemin yayımı tarihinden itibaren doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.Cevap

Cevap

Düzenleyici idari işlemlerin yayımı tarihinden itibaren doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabileceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek hatalıdır çünkü Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yoluyla düzenleyici idari işlemlerin (yönetmelik, sirküler vb.) doğrudan iptali istenemez. Bireysel başvuru yapılabilmesi için; idari bir işlem veya yargı kararı sonucunda kişinin temel haklarının güncel olarak ihlal edilmiş olması ve bu ihlale karşı tüm olağan yargı yollarının tüketilmiş olması gerekir. Doğrudan düzenleyici işlemin yayımı üzerine AYM'ye gidilmesi usulen mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru sahiplerinin ehliyeti kontrol edilmelidir.
Kamu tüzel kişilerinin başvuruda bulunamayacağı, özel hukuk tüzel kişilerinin sınırlı haklar için başvurabileceği doğrulanır.
Anayasa m. 148148 ve 62166216 Sayılı Kanun m. 4646 uyarınca hak özneleri belirlenmiştir.
2
Başvurunun konusu olabilecek işlemler incelenmelidir.
Yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve AYM kararlarının kapsam dışı olduğu tespit edilir.
Bireysel başvuru norm denetimi değil, bir hak ihlali denetimidir.
3
Başvuru usulü ve 'ikincillik' ilkesi değerlendirilmelidir.
Olağan kanun yollarının tüketilmesi ve kesin karardan itibaren 3030 gün içinde başvuru yapılması gerektiği görülür.
Bireysel başvuru ancak diğer çözüm yolları bittiğinde devreye giren bir yoldur.
4
Seçeneklerdeki 'doğrudan başvuru' ifadesi hukuki çerçeveyle kıyaslanmalıdır.
Yönetmelik gibi bir düzenleyici işlemin doğrudan bireysel başvuruya konu edilemeyeceği, bu işlemin ancak bir uygulaması üzerinden başvuru yapılabileceği anlaşılır.
Düzenleyici işlemlerin doğrudan iptali ancak idari yargıda (Danıştay vb.) açılacak iptal davası ile mümkündür, AYM bireysel başvuru yoluyla yönetmelik iptal etmez.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Konu Bakımından Yetki ve İkincillik İlkesi

İpuçları

1
Bireysel başvuru, bir 'idari dava' veya 'iptal davası' değildir.
2
Bireysel başvurunun konusu olamayacak işlemler; yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler ve AYM kararlarıdır.
3
Yönetmeliklerin yayımı tarihinden itibaren iptali istenen yer Danıştay veya idare mahkemeleridir, doğrudan Anayasa Mahkemesi değildir.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru süresinin (30 gün) ne zaman başladığını ve hangi hakların (AİHS ve Anayasa ortak alanı) bu kapsamda olduğunu tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireysel Başvuru

Bu konudan daha fazla soru