Soru

Zorluk: OrtaSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

19821982 Anayasası'na göre, aşağıda yer alan normatif işlemlerden hangisi aleyhine Anayasa Mahkemesinde doğrudan doğruya iptal davası (soyut norm denetimi) açılması mümkün değildir?

  1. A
    Anayasa değişiklikleri
  2. B
    Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü
  4. D
    Kanunlar
  5. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalarCevap

Cevap

Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması mümkün değildir.
Doğru olan seçenek, milletlerarası antlaşmaların yargısal denetim dışı olduğunu belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 9090. maddesinin son fıkrasına göre, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir ve bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz (iptal davası veya itiraz yolu mümkün değildir).

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesi incelenir.
Anayasa Mahkemesinin görevleri arasında kanunların, Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğü'nün denetimi yer alır.
Hangi normların yargısal denetime tabi olduğunu belirlemek için temel dayanaktır.
2
Anayasa'nın 9090. maddesi incelenir.
Milletlerarası antlaşmaların 'kanun hükmünde' olduğu ancak bunlar hakkında Anayasa Mahkemesine başvurulamayacağı görülür.
Denetim dışı bırakılan özel norm grubunu tespit etmek için gereklidir.
3
Seçenekler ile anayasal hükümler karşılaştırılır.
Milletlerarası antlaşmaların yargı yolu kapalı olan tek seçenek olduğu sonucuna varılır.
Doğru yanıtı kesinleştirmek için diğer normların (Anayasa değişikliği, CBK, İçtüzük) denetim statüsü teyit edilir.

Anahtar Kavram

Anayasal Denetim Alanı Dışındaki Normlar

İpuçları

1
Anayasa'nın 9090. maddesindeki 'kanun hükmünde' olan ancak dava açılamayan belgeleri hatırlayın.
2
Bazı normlar 'kanun hükmünde' sayılsa da, dış politika ve devletlerarası ilişkilerin hassasiyeti nedeniyle denetim dışı bırakılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Milletlerarası antlaşmalar ile kanunlar arasındaki çatışma durumunda (temel hak ve özgürlüklere ilişkinse) hangisinin üstün tutulacağını incelemek konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla