ABD Başkanı Woodrow Wilson'un I. Dünya Savaşı sürerken yayımladığı 14 İlke'nin Osmanlı Devleti'ni doğrudan ilgilendiren 12. maddesinde; Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde kesin egemenlik hakkı tanınacağı, Osmanlı egemenliği altındaki diğer milletlere kendi kendini yönetme ve güvenlik hakkı verileceği, Boğazların ise uluslararası güvenceler altında bütün devletlerin ticaret gemilerine açık tutulacağı belirtilmiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Wilson İlkeleri'nin Osmanlı Devleti ve toplumu üzerindeki doğrudan etkilerini yansıtan doğru bir değerlendirme değildir?
- AMilli Mücadele hareketinin benimsediği Misak-ı Milli sınırlarının çizilmesinde 'Türk çoğunluğu' ilkesine uluslararası bir dayanak oluşturması
- BGayrimüslim azınlıkların, bulundukları coğrafyalarda nüfus üstünlüğüne sahip olduklarını iddia ederek ayrılıkçı faaliyetlerini ve cemiyetleşmelerini hızlandırması
- CBazı Osmanlı aydınları ve siyasetçileri arasında ülkenin parçalanmasını önlemek amacıyla Amerikan mandasını tek kurtuluş yolu gören bir eğilimin ortaya çıkması
- DOsmanlı Hükümeti'nin İtilaf Devletleri ile ateşkes imzalama sürecinde devletin varlığını ve milli sınırlarını koruyabileceği yönündeki umudunu artırması
- İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarındaki işgal planlarından tamamen vazgeçerek askeri birliklerini Anadolu'dan bütünüyle geri çekmesini sağlamasıCevap
Cevap
İtilaf Devletleri'nin Osmanlı topraklarındaki işgal planlarından tamamen vazgeçerek askeri birliklerini Anadolu'dan bütünüyle geri çekmesini sağlaması
İtilaf Devletleri, Wilson İlkeleri'nde yer alan 'toprak ilhak edilmemesi ve gizli antlaşmaların uygulanmaması' hükümlerine uymamıştır. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hemen ardından stratejik noktaları işgal etmişler, Paris Barış Konferansı'nda İzmir'i Yunanistan'a vermişler ve sömürgeciliği 'manda ve himaye' formülüyle devam ettirmişlerdir. Dolayısıyla İtilaf Devletleri'nin Anadolu'daki işgallerden vazgeçerek geri çekildiği yargısı tarihi gerçeklerle tamamen çelişmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Wilson İlkeleri'nin Osmanlı Devleti Üzerindeki Siyasi ve Sosyal Etkileri
İpuçları
1
Wilson İlkeleri'nin yayımlanması ile İtilaf Devletleri'nin Mondros sonrası Anadolu'daki fiili uygulamaları arasındaki farkı düşününüz.
2
İtilaf Devletleri'nin Paris Barış Konferansı'nda aldığı kararlar ve Anadolu'da başlattığı işgaller, Wilson İlkeleri'ne gerçekten uyup uymadıklarını gösterir.
3
İtilaf Devletleri işgalleri durdurmamış, aksine sömürgeciliği 'manda ve himaye' adı altında sürdürerek işgalleri genişletmiştir.
Daha Fazla Pratik
Paris Barış Konferansı'nda İngiltere ve Fransa'nın Wilson İlkeleri'ni aşmak amacıyla geliştirdiği 'manda ve himaye' ile 'savaş onarım bedeli' kavramlarının hukuki sonuçları üzerine bir soru çözülebilir.
Alternatif Yöntem
Soru kökündeki olumsuz ifadeye odaklanılarak, seçeneklerdeki gelişmeler 'Wilson İlkeleri'nin yarattığı düşünsel/hukuki etkiler' ile 'İtilaf Devletleri'nin sahada gerçekleştirdiği fiili eylemler' şeklinde ayrıştırılabilir.
Tahmini Süre:1m 15s