Soru

Zorluk: OrtaSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede sıfatlar yapıları bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç grupta incelenir. Birleşik sıfatların özel bir türü olan "kurallı birleşik sıfatlar" ise sıfat tamlamalarına getirilen eklerle (-li, -lık, -sız) veya isimle sıfatın yer değiştirip isme iyelik eki getirilmesiyle oluşturulur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kurallı birleşik sıfat kullanılmıştır?

  1. Düşük faizli krediler sayesinde vatandaşlar konut sahibi olma imkânı buldu.Cevap
  2. B
    Yeni atanan personel, kendisine verilen sorumlulukları oldukça hızlı yerine getirdi.
  3. C
    Müdürlüğe sunulan raporların birçoğu, istatistiksel verilerdeki hatalar nedeniyle reddedildi.
  4. D
    Yıllık faaliyet planında belirtilen hedeflere ulaşmak için tüm birimler yoğun bir mesai harcıyor.
  5. E
    Eski binanın restorasyon çalışmaları için gerekli ödenek Bakanlık tarafından onaylandı.

Cevap

Cümledeki 'düşük faizli' ifadesi, bir sıfat tamlamasına '-li' eki getirilerek oluşturulmuş bir kurallı birleşik sıfattır.
Doğru seçenekte yer alan 'düşük faizli' ifadesi, 'düşük faiz' şeklindeki bir sıfat tamlamasının sonuna '-li' eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu yapı, birleşik sıfatlar kategorisinde 'kurallı birleşik sıfat' olarak adlandırılır ve 'krediler' ismini nitelemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki sıfatları ve niteledikleri sözcükleri tespit et.
A: düşük faizli (krediler), D: yıllık (plan), E: eski (bina).
Kelime türünü ve görevini belirlemek için bağlam analizi gereklidir.
2
Tespit edilen sıfatların yapılarını (basit, türemiş, birleşik) analiz et.
'Eski' basittir. 'Yıl-lık' türemiştir. 'Düşük faiz' tamlaması ise '-li' alarak birleşmiştir.
Soruda istenen 'kurallı birleşik sıfat' yapısını bulmak için eklerin ve kelime gruplarının işlevine bakılmalıdır.
3
Kurallı birleşik sıfat kuralını (Sıfat Tamlaması + -li/-lık/-sız) doğrula.
[Düşük (Sıfat) + Faiz (İsim)] + -li = Düşük faizli krediler.
Bu yapı, Türkçedeki en yaygın kurallı birleşik sıfat oluşturma yollarından biridir.

Anahtar Kavram

Kurallı Birleşik Sıfat Yapısı

İpuçları

1
Birleşik sıfatlar sadece bitişik yazılan 'birkaç, birçok' gibi kelimelerden ibaret değildir.
2
'-li, -lık, -sız' eklerinin tek bir kelimeye mi yoksa bir sıfat tamlamasına mı geldiğine dikkat edin.
3
'Düşük faizli' derken 'düşük' olan faizdir; 'düşük faiz' bir bütün olarak krediyi niteler.

Daha Fazla Pratik

Kurallı birleşik sıfatların diğer bir türü olan 'İsim + İyelik eki + Sıfat' (örneğin: salonu geniş ev) yapısını içeren soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kurallı birleşik sıfatı bulmak için tamlamayı parçalayın: 'Düşük krediler' mi yoksa 'düşük faiz' mi? Anlam 'düşük faiz' üzerinden kuruluyorsa yapı birleşiktir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla