Soru

Zorluk: ZorDiğer Türk-İslam Devletleri

Mısır'da Fatımi halifeliğine son vererek Sünni İslam'ın hamiliğini üstlenen Eyyubiler, Haçlılarla yaptıkları mücadeleler ve Kudüs'ün geri alınmasıyla büyük bir saygınlık kazanmışlardır. Ancak devletin askeri gücünün temelini oluşturan ve Kafkasya ile Orta Asya'dan getirilen Türk asıllı "Memlük" (köle askerler) sistemi, zamanla hanedanın siyasi geleceğini doğrudan etkilemiştir.

Eyyubi Devleti'ndeki bu toplumsal ve askeri yapının, bölgedeki Türk-İslam egemenliğinin seyri açısından doğurduğu en önemli siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mısır'da yerli Arap halkın yönetime katılmasıyla milli bir devlet yapısının ortaya çıkması
  2. Ordudaki güçlü Memlük emirlerinin, hanedan otoritesini sarsarak yönetimi ele geçirmesi ve Memlük Sultanlığı'nı kurmasıCevap
  3. C
    Abbasi halifeliğinin merkezinin Bağdat'tan Kudüs'e taşınarak dini otoritenin güçlendirilmesi
  4. D
    Devletin parçalanmasıyla Mısır'da tekrar Şii Fatımi etkisinin en güçlü dönemine ulaşması
  5. E
    Veraset sisteminde "ekber ve erşed" kuralına geçilerek taht kavgalarının tamamen önlenmesi

Cevap

Eyyubi ordusundaki Türk asıllı Memlük (köle asker) sisteminin zamanla güçlenerek hanedan otoritesine son vermesi ve Memlük Devleti'nin kurulmasıdır.
Doğru yanıt, Eyyubi askeri sisteminin kendi içinden yeni bir siyasi güç doğurduğunu belirtmektedir. Eyyubiler tarafından kurulan ve eğitilen Memlük birlikleri, hanedanın son dönemlerinde yaşanan taht kavgalarından yararlanarak yönetime el koymuş ve Türk-İslam tarihindeki en güçlü devletlerden biri olan Memlük Sultanlığı'nı (El-Devletü't-Türkiyye) kurmuşlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Eyyubi devlet yapısını analiz et.
Devletin kurucu unsuru ve yönetici tabakası Kürt/Türk karmasıyken, ordunun vurucu gücü Türk kökenli Memlüklerden oluşmaktaydı.
Eyyubiler, askeri ihtiyaçlarını karşılamak için Bozkır kültüründen gelen yetenekli Türk savaşçıları (Memlükler) kullanmışlardır.
2
Ordudaki bu yapının siyasi etkisini değerlendir.
Hükümdarların zayıfladığı dönemlerde, ordudaki Memlük emirleri siyasi kararlarda ve taht değişikliklerinde belirleyici güç haline gelmişlerdir.
Memlüklerin disiplinli yapısı ve savaş yetenekleri, onları sivil bürokrasinin ve zayıf hanedan üyelerinin üzerine çıkarmıştır.
3
Sürecin nihai sonucuna odaklan.
12501250 yılında Eyyubi hanedanına son verilmiş ve Memlük Sultanlığı kurulmuştur.
Bu durum, hanedan esaslı veraset sisteminden, komutanların sultan seçildiği farklı bir Türk devlet modeline geçişi sağlamıştır.

Anahtar Kavram

Eyyubi-Memlük Geçişi ve Askeri Oligarşi

İpuçları

1
Eyyubi ordusundaki 'Memlük' ifadesinin kelime anlamı 'köle'dir ve bu sistemin daha sonra kendi adıyla bir devlet kurduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Memlük Devleti'ndeki 'emirlerin sultan seçilmesi' usulünün, diğer Türk devletlerindeki 'kut inancı' ve 'hanedanın ortak malı' anlayışıyla olan farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla