Bir davada hâkim; kanun koyucunun 'durumun gereklerine' veya 'hakkaniyete' atıf yaparak çözüm alanını bilinçli olarak yargısal takdire bıraktığı durum ile kanunda somut olaya dair bir hüküm bulunmasına rağmen, bu hükmün lafzının (sözünün) çok geniş olması ve olaya uygulanmasının adaletsiz sonuçlar doğurması nedeniyle hükmün daraltılması gereken durumu sırasıyla nasıl adlandırmalıdır?
- Kural içi boşluk - Örtülü boşlukCevap
- BAçık boşluk - Hukuk boşluğu
- CKural dışı boşluk - Kural içi boşluk
- DÖrtülü boşluk - Açık boşluk
- EHukuk boşluğu - Kanun boşluğu
Cevap
Kanun koyucunun bilinçli olarak hâkime takdir alanı bıraktığı durum 'kural içi boşluk', mevcut kuralın lafzının adaletsizliği önlemek için daraltılması gereken durum ise 'örtülü boşluk'tur.
Doğru yanıt olan seçenekteki ilk kavram, kanun koyucunun bilerek bıraktığı 'kural içi boşluğu' temsil eder; hâkim burada takdir yetkisini kullanır. İkinci kavram olan 'örtülü boşluk' ise bir kuralın bulunmasına rağmen, bu kuralın lafzının olaya tam uymaması veya uygulanmasının hakkın kötüye kullanılmasına (örneğin dürüstlük kuralına aykırılık) yol açması durumudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hukukta Boşluk Türleri ve Hâkimin Müdahalesi
İpuçları
1
Kanun koyucunun bilerek ve isteyerek (bilinçli) bıraktığı boşluk türünü hatırlayın.
2
Bir kuralın metni (sözü) ile ruhu (amacı) çatışıyorsa, orada 'örtülü' bir sorun vardır.
3
Hâkimin takdir yetkisi kural içi boşluklarda, hukuk yaratma yetkisi ise hukuk boşluklarında ortaya çıkar.
Daha Fazla Pratik
Hâkimin hukuk yaratması durumunda uyması gereken kuralları ve bu hukukun bağlayıcılığını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Boşlukları 'Kanun Koyucunun İradesi' (Bilinçli/Bilinçsiz) ve 'Hükmün Varlığı' (Var/Yok) kriterlerine göre bir tablo yaparak eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s