Soru

Zorluk: Kolayİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

İdare hukukunda "idarenin bütünlüğü" ilkesini sağlamak amacıyla hiyerarşi ve idari vesayet olmak üzere iki temel denetim yolu öngörülmüştür.

Buna göre;
I. Bir valinin, aynı ildeki bir kaymakam üzerindeki denetim yetkisi
II. Bir valinin, görev alanındaki bir belediye üzerindeki denetim yetkisi

yukarıda verilen denetim türleri sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hiyerarşi - İdari vesayetCevap
  2. B
    İdari vesayet - Hiyerarşi
  3. C
    Hiyerarşi - Yetki genişliği
  4. D
    İdari vesayet - Yetki genişliği
  5. E
    Hiyerarşi - Hiyerarşi

Cevap

Vali ile kaymakam arasındaki ilişki hiyerarşi, vali ile belediye arasındaki ilişki ise idari vesayettir.
Hiyerarşi denetimi, aynı kamu tüzel kişiliği içindeki (örneğin Devlet Tüzel Kişiliği) üst makamın alt makam üzerindeki emir ve talimat verme yetkisidir. Vali ve kaymakam aynı tüzel kişilik içinde olduğundan hiyerarşi geçerlidir. İdari vesayet ise, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları (belediye, il özel idaresi, köy) üzerindeki sınırlı denetim yetkisidir. Vali merkezi idareyi, belediye ise yerinden yönetimi temsil ettiği için aralarındaki ilişki idari vesayettir.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzel kişilik analizini yap.
Vali ve Kaymakam 'Devlet Tüzel Kişiliği' içindedir. Belediye ise ayrı bir 'Kamu Tüzel Kişiliği'dir.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler arasında gerçekleşir.
2
Birinci öncülü değerlendir.
Vali ve kaymakam arasındaki ast-üst ilişkisi hiyerarşidir.
Her ikisi de merkezi idarenin (devletin) hiyerarşik basamaklarında yer alır.
3
İkinci öncülü değerlendir.
Valinin belediye üzerindeki denetimi idari vesayettir.
Merkezi idarenin mahalli idareler (yerinden yönetim kuruluşları) üzerindeki denetimi Anayasa uyarınca idari vesayettir.

Anahtar Kavram

İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi ve İdari Vesayet

İpuçları

1
Hiyerarşi 'aile içi' bir denetimdir; aynı çatı altında olanlar arasındadır.
2
Belediyeler, merkezi idareden (valilikten) ayrı birer 'hukuk kişisi' (tüzel kişilik) olarak kabul edilir.
3
Vali ve kaymakam ikisi de devlet memurudur (hiyerarşi); belediye ise yerinden yönetimdir (idari vesayet).

Daha Fazla Pratik

Fakülte dekanı ile rektör arasındaki ilişkiyi veya bakan ile TRT arasındaki ilişkiyi de aynı mantıkla analiz etmeyi deneyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla