Soru

Zorluk: Orta31 Mart Vakası

19091909 yılında meşrutiyet rejimine karşı çıkan 3131 Mart Vakası, Mahmut Şevket Paşa komutasındaki ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal’in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Ayaklanmanın ardından toplanan Meclis-i Umumi-i Milli (Genel Meclis), II. Abdülhamid’in tahttan indirilmesine ve yerine V. Mehmed Reşad’ın getirilmesine karar vermiştir. Bu gelişmeler doğrultusunda, bir padişahın görevine son verilmesi kararının meclis tarafından alınması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. Milli iradenin ve parlamento otoritesinin hükümdarın şahsi otoritesi karşısında güçlendiğininCevap
  2. B
    Osmanlı Devleti’nde teokratik yönetim anlayışının ve halifelik makamının tamamen sona erdiğinin
  3. C
    Ordunun siyasetten tamamen arındırılarak kışlasına çekilme sürecinin tamamlandığının
  4. D
    Ülkede çok partili siyasi hayata geçiş denemelerinin bu olayla birlikte başarısızlıkla sonuçlandığının
  5. E
    Padişahın anayasal haklarının genişletilerek mutlak monarşinin yeniden tesis edildiğinin

Cevap

Padişahın meclis kararıyla görevden alınması, parlamento otoritesinin ve milli iradenin hükümdar karşısında üstünlük kazandığını gösterir.
Osmanlı tarihinde bir padişahın (II. Abdülhamid) halkın temsilcilerinden oluşan meclis (Mebusan Meclisi ve Ayan Meclisi'nin ortak toplantısı) kararıyla görevden alınması, parlamentonun yürütme gücü ve monarşi üzerindeki denetim yetkisinin en somut göstergesidir. Bu durum milli iradenin kurumsallaşması yolunda atılmış büyük bir adımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini belirle
3131 Mart Vakası, mevcut meşrutiyet rejimine karşı çıkan gerici (irticai) nitelikli bir isyandır.
İsyanın bastırılması rejimin devamlılığını sağlamıştır.
2
Müdahale eden gücü ve yöntemi analiz et
İsyan, Selanik'ten gelen Hareket Ordusu tarafından bastırılmış, sonrasında hukuki süreç meclis eliyle yürütülmüştür.
Askeri müdahalenin ardından meşruiyetin sivil otorite (meclis) tarafından sağlanması önemlidir.
3
Hukuki sonucun önemini kavra
Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişahın tahttan indirilmesi kararı bir parlamento tarafından alınmıştır.
Bu durum, egemenlik anlayışında hükümdardan halk iradesine (meclise) doğru bir kayma yaşandığının kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Parlamento Üstünlüğü ve Milli İrade
Bu soruyu puanla