Soru

Zorluk: OrtaHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Modern demokrasilerde egemenliğin halk tarafından seçilen temsilciler aracılığıyla kullanılması esas kabul edilir. Bu sistemde milletvekilleri, sadece kendilerini seçen bölgeyi değil, milletin tamamını temsil ederler. Temsilcinin seçmenlerinin talimatlarıyla hukuken bağlı olmadığı, onlara karşı siyasi sorumluluğu olsa da hukuki bir hesap verme borcunun bulunmadığı ve seçmenler tarafından görevinden azledilemediği bu hukuki ilişki türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Emredici Vekalet
  2. Temsilî VekaletCevap
  3. C
    Halk Teşebbüsü
  4. D
    Azil (Recall)
  5. E
    Plebisit

Cevap

Modern demokrasilerde temsilcinin seçmen talimatıyla bağlı olmadığını ve milletin tamamını temsil ettiğini belirten ilke 'Temsilî Vekalet'tir.
Temsilî vekalet, milletvekillerinin sadece seçildikleri bölgeyi değil milletin tamamını temsil ettiği, seçmen talimatıyla bağlı olmadığı (istiklal) ve seçmenler tarafından görevden alınamadığı (azil yasağı) bir temsil modelidir. Bu model, modern temsili demokrasilerin temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Temsil türlerini belirle
Emredici ve Temsilî olmak üzere iki temel vekalet türü vardır.
Soruda temsilci ile seçmen arasındaki hukuki bağın niteliği sorgulanmaktadır.
2
Kısıtlamaları analiz et
Temsilcinin seçmen talimatıyla bağlı olmaması ve azledilememesi Temsilî Vekaletin karakteristik özelliğidir.
Emredici vekalette temsilci seçmenlerin emirlerine uymak zorundadır ve her an görevden alınabilir.
3
Kavramı doğrula
1982 Anayasası Madde 80: 'Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, seçildikleri bölgeyi veya kendilerini seçenleri değil, bütün milleti temsil ederler.'
Türk Anayasa hukukunda da kabul edilen ilke Temsilî Vekalettir.

Anahtar Kavram

Temsilî Vekalet İlkesi

İpuçları

1
Milletvekillerinin 'milletin tamamını' temsil ettiğini söyleyen anayasa maddesini hatırlayın.
2
Seçmenlerin vekile emir veremediği ve onu görevden alamadığı sistemi düşünün.
3
Cevap, 'temsili demokrasi' kavramıyla aynı kökten gelen bir vekalet türüdür.

Daha Fazla Pratik

Yarı doğrudan demokrasinin araçlarını (halk vetosu, halk teşebbüsü, azil, referandum) ayrıca inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Vekalet türlerini 'talimat alma' ve 'azledilme' kriterlerine göre bir tablo yaparak karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla