Soru

Zorluk: OrtaMilletvekilliğinin Sona Ermesi

1982 Anayasası'na göre milletvekilliği sıfatının sona ermesi; bazı hallerde kendiliğinden, bazı hallerde kesinleşmiş bir yargı kararının bildirilmesiyle, bazı hallerde ise TBMM Genel Kurulu tarafından karar alınmasıyla gerçekleşir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi milletvekilliğinin sona ermesi için TBMM Genel Kurulu tarafından bir karar alınmasını gerektiren hallerden biridir?

  1. A
    Milletvekilinin kesin hüküm giydiğine dair mahkeme kararının Genel Kurul’a bildirilmesi
  2. Milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden istifa etmesiCevap
  3. C
    Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı olarak atanması
  4. D
    Milletvekilinin seçilme yeterliliğini kaybettiğine dair kısıtlanma kararının Meclis’e ulaşması
  5. E
    Milletvekilinin yasama dokunulmazlığının TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılması

Cevap

Milletvekilinin istifa etmesi durumunda üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu kararı gereklidir.
1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre; istifa eden milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesi, istifanın geçerli olduğunun TBMM Başkanlık Divanınca tespit edilmesinden sonra, TBMM Genel Kurulunca kararlaştırılır. Bu durum 'Meclis Kararı' ile sona ermenin en temel örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliğinin sona erme usullerini kategorize edin.
Kendiliğinden, Bildirimle ve Meclis Kararıyla olmak üzere üç temel yöntem vardır.
Anayasa her durum için farklı bir prosedür öngörmüştür.
2
Meclis kararı gerektiren özel durumları belirleyin.
İstifa, devamsızlık ve milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevi sürdürmekte ısrar etme (bağdaşmazlık) durumlarında Meclis kararı alınır.
Bu durumlar milletvekilinin iradesine veya davranışına bağlı olduğu için Meclis onayı mekanizması işletilir.
3
Diğer seçeneklerin usullerini karşılaştırın.
Kesin hüküm ve kısıtlanma bildirimle; CB yardımcısı atanma kendiliğinden sona ermedir. Dokunulmazlığın kalkması ise üyeliği düşürmez.
Hukuki ayrımın netleştirilmesi için yanlış seçeneklerin elenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri

İpuçları

1
Milletvekilliğinin düşmesi için oylama yapılan durumlar ile sadece bir belgenin okunmasıyla biten durumları ayırın.
2
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde Meclis'in irade beyanı (kararı) gerekir.
3
Seçeneklerdeki 'istifa' durumu, Başkanlık Divanı tespitinden sonra Genel Kurul'un salt çoğunlukla kabulüne bağlıdır.

Daha Fazla Pratik

Devamsızlık nedeniyle milletvekilliğinin düşmesi için gereken 'nitelikli çoğunluk' oranını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ezberlemek yerine mantık yürütün: Eğer bir durum yargı kararına (kesin hüküm, kısıtlanma) veya kişinin başka bir makama atanmasına (CB yardımcısı) bağlıysa Meclis'in oylama yapması anlamsızdır. Ancak 'istifa' gibi Meclis iç işleyişini ilgilendiren durumlarda Meclis iradesi gerekir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla