Examkin

Soru

Zorluk: ZorHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Yazılı hukuk kurallarının hiyerarşik bir düzen içinde yer aldığı ve alt basamaktaki bir kuralın üst basamaktaki kurala aykırı olamayacağı 'Normlar Hiyerarşisi' ilkesi dikkate alındığında; Türk hukuk sistemindeki normların hukuki değerleri, denetimleri ve bağlayıcılıkları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde olup bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
  2. B
    Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda, antlaşma hükümleri esas alınır.
  3. C
    Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri hiyerarşik olarak kanun düzeyinde kabul edilmekle birlikte, bu kararnameler aleyhine kural olarak Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
  4. Yargıtay veya Danıştay İçtihadı Birleştirme Kararları, hiyerarşik olarak kanun kuvvetinde sayılsa da benzer hukuki uyuşmazlıklarda mahkemeler için bağlayıcı değil, sadece yol gösterici niteliktedir.Cevap
  5. E
    Yönetmelikler; hem kanunların hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere çıkarılır ve hiyerarşik olarak bu metinlere aykırı hükümler içeremez.

Cevap

İçtihadı birleştirme kararlarının sadece yol gösterici olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu kararlar kanun gücünde olup bağlayıcıdır.
İçtihadı birleştirme kararlarının bağlayıcı olmadığını belirten ifade yanlıştır çünkü bu kararlar hiyerarşik olarak kanunla eş değerdir ve benzer uyuşmazlıklarda mahkemeler bu kararlara uymak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuk kaynaklarının hiyerarşik seviyelerini belirle.
Anayasa > Kanun = Milletlerarası Antlaşma = OHAL CBK = İçtihadı Birleştirme Kararı > Olağan CBK > Yönetmelik.
Soruda sorulan normların birbirine göre konumunu saptamak için temel hiyerarşiyi kurmak gerekir.
2
Özel durumları (yargısal denetim ve çatışma kuralları) analiz et.
Milletlerarası antlaşmalar ve OHAL CBK'lar kanun düzeyindedir ancak AYM denetimine tabi değildir. Temel hak antlaşmaları kanunla çelişirse antlaşma üstündür.
Hiyerarşik düzey aynı olsa bile denetim yolları ve uygulama önceliği farklılık gösterebilir.
3
İçtihadı birleştirme kararlarının hukuki niteliğini değerlendir.
İçtihadı birleştirme kararları soyut, genel ve objektif kurallar koyar; bu nedenle kanun kuvvetindedir ve yargıçlar için bağlayıcıdır.
Bu kararların bağlayıcı olmadığını iddia eden seçeneğin yanlışlığını kanıtlamak için hukuki gücünü belirlemek gerekir.

Anahtar Kavram

İçtihadı Birleştirme Kararlarının Bağlayıcılığı ve Kanun Kuvveti

İpuçları

1
Normlar hiyerarşisinde 'kanun düzeyinde' olan sadece kanunlar mıdır, yoksa başka kaynaklar da var mıdır?
2
Yargıtay ve Danıştay'ın içtihatları birleştirme kararları, sadece o davayı mı ilgilendirir yoksa genel bir kural mı koyar?
3
Bir metnin 'kanun kuvvetinde' olması, onun benzer tüm olaylarda hakimler tarafından uygulanma zorunluluğunu (bağlayıcılığını) da beraberinde getirir.

Daha Fazla Pratik

Normların yargısal denetim yollarını (İdari yargı - Danıştay vs Anayasa Mahkemesi) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Bu konudan daha fazla soru