Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası’nda düzenlenen "soyut norm denetimi" (iptal davası) mekanizması kapsamında; denetime tabi normlar, dava açma süreleri ve yetkili merciler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Anayasa değişikliklerinin sadece şekil bakımından denetimi istenebilir; bu dava Resmi Gazete’de yayımdan itibaren 10 gün içinde sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından açılabilir.Cevap
  2. B
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hem şekil hem de esas bakımından denetimi için Resmi Gazete’de yayımdan itibaren 10 günlük hak düşürücü süre öngörülmüştür.
  3. C
    TBMM İçtüzüğü’nün şekil bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davalarında, dava açma yetkisi TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna da tanınmıştır.
  4. D
    Kanunların esas bakımından denetimi için açılacak iptal davasında 60 günlük süre, Kanun’un TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildiği tarihten itibaren başlar.
  5. E
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmaların esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla 60 gün içinde Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Cevap

Anayasa değişikliklerinin sadece şekil bakımından denetlenebildiği ve bu davanın 10 gün içinde sadece Cumhurbaşkanı veya 120 milletvekili tarafından açılabileceği ifadesi doğrudur.
Anayasa değişiklikleri, 1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre yalnızca şekil bakımından denetlenebilir. Şekil bozukluğuna dayalı iptal davaları (hem kanunlar hem anayasa değişiklikleri için) sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri (600/5 = 120 milletvekili) tarafından açılabilir ve süre Resmi Gazete'de yayımdan itibaren 10 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa değişikliklerinin denetim kapsamını belirle.
Sadece şekil bakımından denetlenebilir, esas denetimi yapılamaz.
Anayasa'nın 148. maddesi anayasa değişikliklerinin esas bakımından denetimini yasaklamıştır.
2
Şekil davaları için yetkili mercileri kontrol et.
Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının 1/5'i (120 milletvekili).
Şekil bozukluğu iddialarında siyasi parti gruplarına dava açma yetkisi verilmemiştir.
3
Şekil davaları için öngörülen süreyi kontrol et.
Resmi Gazete yayımından itibaren 10 gün.
Kanunların ve anayasa değişikliklerinin şekil denetimi için özel, kısa bir hak düşürücü süre belirlenmiştir.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetimi Yetki ve Süreleri

Daha Fazla Pratik

İptal davası ile itiraz yolu (somut norm denetimi) arasındaki süre ve yetki farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla