Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilatlanmasında "idarenin bütünlüğü" ilkesini sağlamaya yönelik olan "hiyerarşi" ve "idari vesayet" denetimleri arasındaki temel farklar ve hukuksal sınırlar göz önüne alındığında; merkezi idarenin, kamu tüzel kişiliğine sahip yerinden yönetim kuruluşları üzerinde sahip olduğu "idari vesayet" yetkisine dayanarak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmesi hukuken mümkün değildir?
- AYerinden yönetim kuruluşu tarafından alınan bir kararın hukuka uygunluğunu denetleyerek, kanunda öngörülen hallerde bu kararı onamamak
- BYerinden yönetim kuruluşunun kararını, hukuka aykırılık gerekçesiyle idari yargı mercilerinde dava konusu etmek
- Yerinden yönetim kuruluşunun aldığı kararı yerindelik denetimi yaparak kendi kararıyla doğrudan değiştirmek veya kararın yerine geçerek yeni bir işlem tesis etmekCevap
- DKanunda açıkça belirtilen istisnai ve sınırlı hallerde, yerinden yönetim kuruluşunun bir kararının uygulanmasını geçici bir tedbir olarak durdurmak
- EYerinden yönetim kuruluşunun bir kararını kesinleşmeden önce, hukuka uygunluk açısından yeniden değerlendirilmesi için ilgili kurula geri göndermek
Cevap
İdari vesayet makamının, yerinden yönetim kuruluşunun işlemlerini yerindelik denetimi yaparak doğrudan değiştirmesi veya onun yerine geçerek işlem tesis etmesi hukuken mümkün değildir; bu yetki hiyerarşi denetimine özgüdür.
İdari vesayet denetimi, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki sınırlı bir denetim yetkisidir. Bu denetimde temel kural 'ikame yasağı'dır. Yani vesayet makamı, denetlediği kurumun yerine geçerek bir işlem tesis edemez, bir kararı değiştirerek düzeltemez (ıslah edemez). Yerinden yönetim kuruluşunun işlemlerini yerindelik denetimi yaparak doğrudan değiştirmek veya kararın yerine geçerek yeni bir işlem tesis etmek yetkisi, sadece aynı tüzel kişilik içindeki 'hiyerarşik amire' aittir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı (İkame Yetkisi Yasağı)
İpuçları
1
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet farklı tüzel kişilikler arasındadır.
2
Vesayet makamı, denetlediği kurumun özerkliğine saygı duymak zorundadır; bu yüzden onun 'yerine geçemez'.
3
İkame yetkisi (yerine geçme) ve kararı değiştirerek düzeltme yetkisi sadece hiyerarşi denetimine özgüdür.
Daha Fazla Pratik
İl Genel İdaresi (Vali) ile İl Özel İdaresi (Vali) arasındaki ilişkiyi hiyerarşi ve vesayet açısından inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s