Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de görülen yağışlar; havanın soğuma ve yükselme biçimine bağlı olarak yamaç (orografik), yükselim (konveksiyonel) ve cephe (frontal) yağışları olarak üç ana gruba ayrılır. Bu yağış oluşum türlerinin mekanizmaları ve Türkiye'deki dağılışı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yamaç yağışları, ısınan hava kütlesinin dikey yönde yükselerek soğuması sonucunda özellikle İç Anadolu'da ilkbahar aylarında görülür.
  2. Türkiye'nin matematiksel konumu gereği orta kuşakta yer alması, kış mevsiminde Akdeniz iklim kuşağında cephe yağışlarının yaygınlaşmasını sağlar.Cevap
  3. C
    Yükselim yağışları, denizden gelen nemli hava kütlelerinin kıyıya paralel uzanan dağ sıralarına çarparak yükselmesiyle meydana gelir.
  4. D
    Maksimum nem miktarının yıl boyunca en yüksek olduğu yerler, mutlak nemin de fazla olması nedeniyle her zaman Doğu Karadeniz kıyılarıdır.
  5. E
    Bağıl nem oranının artarak yağışın başlaması için hava sıcaklığının yükselmesi ve havanın nem taşıma kapasitesinin artması gerekir.

Cevap

Türkiye'nin orta kuşakta yer alması nedeniyle kışın Akdeniz iklim kuşağında görülen cephe yağışları ifadesi doğrudur.
Türkiye'nin matematiksel konumu gereği orta kuşakta yer alması, kutuplardan gelen soğuk hava ile ekvatordan gelen sıcak havanın ülkemiz üzerinde karşılaşmasına neden olur. Bu karşılaşma yüzeylerinde oluşan yağışlara 'cephe yağışları' denir. Özellikle kış mevsiminde Akdeniz üzerinden gelen hava kütlelerinin etkisiyle bu yağış türü Akdeniz kıyı kuşağında en belirgin halini alır.

Adım Adım Çözüm

1
Yağış türlerini tanımla
Yamaç (dağ etkisi), Yükselim (ısınma etkisi) ve Cephe (karşılaşma etkisi) olarak üç tür belirlenir.
Soruda istenen doğru eşleştirmeyi bulmak için temel tanımları bilmek gerekir.
2
Matematiksel konum etkisini analiz et
Türkiye 36∘−42∘36^{\circ} - 42^{\circ} Kuzey paralelleri arasında (Orta Kuşak) yer alır.
Orta kuşak, kutupsal ve tropikal hava kütlelerinin karşılaşma alanıdır; bu da cephe yağışlarını Türkiye için karakteristik kılar.
3
Bölgesel ve mevsimsel uyumu kontrol et
Akdeniz ikliminde kış yağışlarının büyük çoğunluğu cephe karakterlidir.
Seçeneklerdeki bölge ve yağış türü uyumunu doğrulamak için kullanılır.

Anahtar Kavram

Yağış Oluşum Tipleri ve Matematiksel Konum İlişkisi

İpuçları

1
Yağışın oluşabilmesi için havanın yükselmesi ve soğuması şarttır; ancak bu yükselmenin nedeni her türde farklıdır.
2
Türkiye'nin bulunduğu enlem dereceleri (orta kuşak), farklı karakterdeki (sıcak ve soğuk) hava kütlelerinin karşılaşma alanıdır.
3
Sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşmasıyla oluşan yağış türü 'cephe' (frontal) yağışıdır ve Türkiye'nin matematiksel konumuyla doğrudan ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

İç Anadolu'da ilkbaharda görülen 'Kırkikindi' yağışlarının hangi oluşum türüne girdiğini araştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yağış türlerini bölgelerle kodlayabilirsiniz: Karadeniz = Yamaç, İç Anadolu = Yükselim (Kırkikindi), Akdeniz (Kışın) = Cephe.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Nem ve Yağış

Bu konudan daha fazla soru