Soru

Zorluk: OrtaGazneliler

Gazneliler, Sultan Mahmut döneminde Hindistan'a düzenlenen seferlerle hem İslamiyet'i geniş bir coğrafyaya yaymış hem de Biruni gibi bilim insanlarını sarayda himaye ederek büyük bir kültürel derinlik kazanmışlardır. Ancak bu askeri ve bilimsel başarıya rağmen devlet, 10401040 Dandanakan Savaşı'nda aldığı yenilgi sonrası hızla zayıflayarak yıkılış sürecine girmiştir. Gaznelilerin, geniş sınırlara ve güçlü bir orduya sahip olmalarına rağmen tek bir meydan savaşı yenilgisiyle bu denli hızlı çözülmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yönetenler ile halk arasında etnik ve kültürel birliğin bulunmamasıCevap
  2. B
    Hindistan seferlerinin maliyetinin devlet hazinesini tamamen boşaltmış olması
  3. C
    Karahanlı hükümdarlarıyla yapılan askeri ittifakın Selçuklularca bozulması
  4. D
    Sultan unvanının halife tarafından geri alınmasıyla teokratik desteğin yitirilmesi
  5. E
    Ordunun tamamının Hindistan yerlilerinden (Hindulardan) oluşturulması

Cevap

Gaznelilerin hızlı yıkılışının temel nedeni, yöneten sınıf ile yönetilen halk arasındaki etnik ve kültürel kopukluktur.
Doğru yanıt olan seçenek, Gaznelilerin en temel zayıflığını belirtmektedir. Gaznelilerde saray ve ordu Türklerden oluşurken, yönetilen halkın büyük çoğunluğu farklı etnik kökenlere (Hint, Fars, Afgan) sahipti. Bu durum, Karahanlılar gibi halkının tamamı Türk olan devletlerin aksine, Gaznelilerin 'milli bir devlet' karakteri kazanamamasına yol açmıştır. Dolayısıyla 10401040 Dandanakan Savaşı'ndaki askeri mağlubiyet, halk desteği olmayan merkezi otoritenin hızla çökmesine neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Devletin sosyal yapısını analiz etme
Gaznelilerin çok uluslu (heterojen) bir nüfusa sahip olduğu saptanır.
Yıkılış hızını anlamak için devletin toplumsal temellerine bakılmalıdır.
2
Askeri ve siyasi gelişmeleri değerlendirme
10401040 Dandanakan Savaşı ile askeri üstünlüğün Büyük Selçuklulara geçtiği görülür.
Dış baskının içteki kırılganlığı nasıl tetiklediğini belirlemek gerekir.
3
Sonuç çıkarma
Milli birlik ve beraberliğin (kültürel homojenlik) eksikliğinin, askeri mağlubiyeti siyasi bir felakete dönüştürdüğü sonucuna ulaşılır.
Kendi halkıyla bağ kuramayan devletlerin sarsıntılara karşı direncinin düşük olduğu bilgisiyle soru çözülür.

Anahtar Kavram

Gaznelilerde Devlet-Halk Kopukluğu
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular