Soru

Zorluk: OrtaHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Türk hukuk sisteminde kanun koyucunun bir meseleyi bilerek ve isteyerek düzenlemeyip, çözümünü somut olayın özelliklerine ve hakkaniyete uygun olarak belirlenmesi amacıyla hâkimin değerlendirmesine bıraktığı durumlar mevcuttur. Kanun koyucu tarafından bilinçli olarak bırakılan bu boşluk türü ve hâkimin söz konusu uyuşmazlığı çözerken kullandığı yetki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kural içi boşluk - Takdir yetkisiCevap
  2. B
    Hukuk boşluğu - Hukuk yaratma yetkisi
  3. C
    Kural dışı boşluk - Kıyas yapma yetkisi
  4. D
    Örtülü boşluk - Hakkaniyet yetkisi
  5. E
    Gerçek kanun boşluğu - Atıf yetkisi

Cevap

Kanun koyucunun bilerek bıraktığı boşluk 'Kural İçi Boşluk'tur ve bu durumda hâkim 'Takdir Yetkisi'ni kullanır.
Doğru seçenek olan 'Kural içi boşluk - Takdir yetkisi', kanun koyucunun hukuki meselenin genel çerçevesini çizip, somut olayın özelliklerine göre en adil çözümün üretilmesini bilinçli olarak hâkime bıraktığı durumu ifade eder. Türk Medeni Kanunu'nun 44. maddesinde bu durum açıkça düzenlenmiş ve hâkime takdir yetkisi tanınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Boşluğun niteliğini belirle (Bilinçli mi, bilinçsiz mi?)
Kanun koyucu 'bilerek ve isteyerek' düzenlememiştir.
Bu durum boşluğun 'Kural İçi' (İradi) olduğunu gösterir.
2
Hâkimin uyuşmazlığı çözme yöntemini saptala
Hâkim, kanunun çizdiği sınırlar içinde kendi değerlendirmesini yapar.
Kural içi boşluklarda hâkimin hukuk yaratmasına gerek yoktur, kendisine verilen takdir yetkisini (TMK Madde 44) kullanması yeterlidir.

Anahtar Kavram

Kural İçi Boşluk ve Takdir Yetkisi

İpuçları

1
Kanun koyucunun 'bilinçli' olarak bıraktığı boşluklara ne dendiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Hâkimin hukuk yarattığı durumlar (hukuk boşluğu) ile takdir yetkisini kullandığı durumlar arasındaki farkları tablo halinde çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla