Soru

Zorluk: KolayParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'nin matematik konumu ve enlem dereceleri dikkate alındığında, güneyden kuzeye doğru gidildikçe (örneğin Mersin'den Sinop'a) aşağıdaki coğrafi özelliklerden hangisinde bir değişim yaşanması beklenmez?

  1. A
    Güneş ışınlarının atmosferdeki tutulma oranının artması
  2. B
    Gölge boylarının öğle vaktinde uzaması
  3. Yerel saatin daha ileri olmasıCevap
  4. D
    Deniz suyu tuzluluk oranının azalması
  5. E
    Gece ile gündüz arasındaki süre farkının artması

Cevap

Yerel saatin daha ileri olması matematik konumun enlem etkisiyle değil, boylam etkisiyle açıklanır.
Yerel saatin değişmesi, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşüyle ve boylam (meridyen) farkıyla ilgilidir. Güneyden kuzeye doğru aynı meridyen üzerinde ilerleyen bir gözlemci yerel saatin değişmediğini görecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Güneyden kuzeye doğru gidildiğinde nelerin değiştiğini belirle.
Güneş ışınlarının geliş açısı, gölge boyu, tuzluluk ve süre farkı gibi özellikler enleme bağlı olarak değişir.
Bu özelliklerin tamamı dünyanın şekli ve eksen eğikliğine bağlı olarak enlem derecelerine göre farklılık gösterir.
2
Seçeneklerdeki unsurların hangi matematik konum unsuruyla ilgili olduğunu analiz et.
Yerel saat, doğu-batı yönlü konumun (boylam) bir sonucudur.
Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için yerel saat farkları meridyenlere göre oluşur, paralellere (enleme) göre değil.

Anahtar Kavram

Enlem ve Boylam Etkileri Ayrımı
Bu soruyu puanla