Soru

Zorluk: ZorBireysel Başvuru

Bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) yolunun kapsamı, başvuru şartları ve yargılama usulü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz.Cevap
  2. B
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.
  3. C
    Anayasa'da güvence altına alınmış olan sosyal ve ekonomik hakların tamamı bireysel başvuru kapsamına dâhildir.
  4. D
    Bireysel başvuru, nihai kararın öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren en geç 6060 gün içinde yapılmalıdır.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde yerindelik denetimi yaparak hukuka aykırı bulduğu idari işlemleri iptal eder.

Cevap

Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemlerin doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamayacağını belirten ifade doğrudur.
Yasama işlemleri (kanunlar) ve düzenleyici idari işlemler (cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler) doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz. Bu işlemler ancak somut bir davada uygulandıktan ve olağan kanun yolları tüketildikten sonra, ilgili yargı kararı üzerinden AYM'ye taşınabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru ehliyetini kontrol et
Kamu tüzel kişileri başvuramaz, özel hukuk tüzel kişileri sadece kendi hakları için başvurabilir.
Bireysel başvurunun sübjektif hak ihlali temelli olması.
2
Konu bakımından yetkiyi (rattione materiae) analiz et
Hak hem Anayasa'da hem de AİHS/Protokollerde ortaklaşa yer almalıdır.
Başvuru kapsamının sınırlandırılması.
3
Doğrudan başvuru yasağını değerlendir
Yasama işlemleri (Kanunlar) ve düzenleyici idari işlemler (Yönetmelik vb.) doğrudan AYM'ye taşınamaz.
Bireysel başvurunun ikincil nitelikte olması ve somut bir yargı kararına dayanma zorunluluğu.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun İkincilliği ve Kapsamı

İpuçları

1
Bireysel başvuru ikincil nitelikte bir yoldur, yani önce alt mahkemelerdeki süreç bitmelidir.
2
Hangi kurumların ve hangi belgelerin doğrudan AYM'ye şikayet edilemeyeceğini düşünün.
3
Yasama ve düzenleyici işlemlerin doğrudan değil, ancak bir mahkeme kararı aracılığıyla etkilerinin test edilebileceğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuruda kabul edilebilirlik kriterlerini (başvuru süresi, haklı bir menfaat, kanun yollarının tüketilmesi) tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla