Examkin

Soru

Zorluk: ZorHukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Türk hukuk sisteminde yer alan normlar hiyerarşisi (kademeler silsilesi) ve yazılı hukuk kaynaklarının birbirleriyle olan hukuki ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda antlaşma hükümleri esas alınır.
  2. B
    Yargıtay ve Danıştay’ın içtihadı birleştirme kararları, normlar hiyerarşisinde kanunla eş değer bir hukuki güce sahiptir.
  3. Anayasa Mahkemesi, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmaların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla açılan iptal davalarını esastan inceleme yetkisine sahiptir.Cevap
  4. D
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanunlarda aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır.
  5. E
    Yönetmelikler; Anayasa, kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olmamak kaydıyla kamu tüzel kişileri tarafından çıkarılabilir.

Cevap

Anayasa Mahkemesinin milletlerarası antlaşmaları denetleme yetkisine sahip olduğunu belirten ifade yanlıştır çünkü bu antlaşmalar yargısal denetim dışındadır.
Anayasa'nın 90. maddesinin son fıkrasına göre, usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir ancak bunlar hakkında Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Dolayısıyla antlaşmaların iptal davasına konu edilebileceği ifadesi hukuki bir yanılgıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Normlar hiyerarşisindeki genel sıralamayı hatırla.
Sıralama: Anayasa > Kanun/Antlaşma/İBK > CBK > Yönetmelik şeklindedir.
Alt basamaktaki normun üst basamağa uygun olması gerekir.
2
Milletlerarası antlaşmaların özel durumunu (Anayasa m. 90) incele.
Antlaşmalar kanun hükmündedir ve haklarında AYM'ye başvurulamaz.
Uluslararası yükümlülüklerin iç hukukta istikrarını sağlamak.
3
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmaların kanunla olan üstünlük ilişkisini değerlendir.
Çatışma halinde antlaşma esas alınır (2004 değişikliği).
İnsan hakları hukukunun ulusal yasaların üzerinde tutulması ilkesi.

Anahtar Kavram

Anayasa Madde 90 ve Normlar Hiyerarşisi İstisnaları

İpuçları

1
Anayasa'nın 90. maddesinde yer alan 'Milletlerarası antlaşmalar hakkında Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurulamaz' hükmünü hatırla.
2
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin antlaşmaların kanunlarla çatışması durumunda hangisinin üstün geldiğine dair 2004 değişikliğine odaklan.
3
İçtihadı birleştirme kararları ve kanunlar arasındaki hiyerarşik denklik ilişkisini sorgula; yanlış olan şık yargısal denetimle ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile milletlerarası antlaşmaların yargısal denetim farklarını karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Bu konudan daha fazla soru