Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Türk-İslam devletlerinde saray teşkilatı, hükümdarın hem şahsi hayatını sürdürdüğü hem de devletin yönetim merkezi olan bir yapı arz ederdi. Bu teşkilat içerisinde; hükümdarın halkla ve diğer devlet görevlileriyle olan görüşmelerini düzenleyen, elçileri kabul eden ve saraydaki protokol işlerinden sorumlu olan en yetkili görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Apa
  2. HacipCevap
  3. C
    Nişancı
  4. D
    Müstevfi
  5. E
    Atabey

Cevap

Hükümdar ile halk ve devlet erkanı arasındaki protokolü düzenleyen saray görevlisi Hacip'tir.
Hacip (Hacib-ül Hüccab), Türk-İslam devletlerinde saray teşkilatının en yetkili görevlisi olarak kabul edilir. Temel sorumluluğu hükümdar ile hem halk (tebaa) hem de diğer devlet görevlileri (Divan üyeleri) arasındaki irtibatı sağlamak, törenleri ve protokolü yönetmektir.

Adım Adım Çözüm

1
Görev tanımının analizi
Soruda elçilerin kabulü, halkla iletişim ve protokol düzenleme yetkileri vurgulanmıştır.
Bu görevler, hükümdarın 'perdedarı' veya 'kapıcısı' olarak da bilinen iletişim köprüsü rolünü işaret eder.
2
Tarihsel dönem ve kavram eşleştirmesi
Türk-İslam devletlerinde (Karahanlı, Gazneli, Selçuklu) bu role 'Hacip' veya en yetkilisine 'Hacib-ül Hüccab' denir.
Karahanlılarda bu görevli için 'Tayangu' terimi de kullanılmıştır.
3
Diğer dönem ve fonksiyonların elenmesi
Apa (İslam öncesi), Nişancı (Osmanlı), Müstevfi (Maliye) ve Atabey (Eğitim) seçenekleri elenir.
Her biri farklı bir tarihsel döneme veya farklı bir devlet fonksiyonuna aittir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Saray Teşkilatı ve Hacip Makamı

İpuçları

1
Bu görevli sarayın 'perdesi' veya 'köprüsü' gibidir; hükümdara ulaşmak isteyen herkes ondan geçer.

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar dönemindeki 'Tayangu' unvanı ile 'Hacip' arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla