Osmanlı Devleti'nde yılında meşrutiyet rejimini yıkmaya yönelik çıkan Mart Vakası, Selanik'ten gelen ve kurmay başkanlığını Mustafa Kemal'in yaptığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. İsyanın kontrol altına alınmasından sonra Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan'ın birleşimiyle oluşan Meclis-i Milli kararıyla . tahttan indirilmiş, yerine . getirilmiştir.
**Bu gelişmeler dikkate alındığında, Mart Vakası'nın bastırılma süreci ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?**
- Parlamentonun, hükümdarın konumu üzerinde belirleyici bir hukuki otorite kazandığınaCevap
- BOsmanlı Devleti'nde anayasal monarşi sisteminin bu olayla birlikte tamamen sona erdiğine
- COrdunun siyasetten tamamen çekilerek kışlasına döndüğü bir dönemin başladığına
- DDevletin parçalanmasını engellemek amacıyla ilk kez Osmanlıcılık fikrinin benimsendiğine
- EMustafa Kemal'in bu başarısı sonucunda doğrudan sadrazamlık makamına atandığına
Cevap
Parlamentonun (meclisin), padişahın tahtta kalıp kalmayacağı konusunda karar vererek hukuki bir üstünlük sergilediğine ulaşılabilir.
Doğru cevap olan meclisin belirleyici otorite kazanması ifadesi, . 'in bir fetva ve ardından meclis kararıyla tahttan indirilmesi gerçeğine dayanır. Osmanlı tarihinde daha önce padişahlar isyanlarla veya saray darbeleriyle inmiş olsa da, ilk kez parlamenter bir mekanizma (Meclis-i Milli) bu yetkiyi kullanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı'da Meclis Kararıyla Padişah Değişikliği ve Yasama Üstünlüğü
İpuçları
1
İsyanın bastırılmasından sonra padişahın nasıl değiştirildiğine odaklanın.
2
Bir padişahın parlamento kararıyla görevden alınması daha önce görülmüş bir durum mudur?
3
Seçilen yeni padişahın meclis onayıyla gelmesi, meclisin padişah üzerindeki gücünü gösterir.
Daha Fazla Pratik
Anayasa değişikliklerinin meclis yetkilerini nasıl artırdığını incelemek konuyu pekiştirecektir.
Alternatif Yöntem
Olayın kronolojisini takip ederek 'Kim, kimi, hangi yetkiyle değiştirdi?' sorusunu sorarak yasama-yürütme dengesindeki değişimi görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s