Soru

Zorluk: OrtaBireysel Başvuru

Anayasa Mahkemesine yapılacak "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) yolu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların kapsamı; hem Anayasa’da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlükleri hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokollerinde yer alan hakları ortaklaşa kapsamalıdır.Cevap
  2. B
    Temel hak ve hürriyetleri ihlal eden bir "Kanun" hükmünün iptali için, ilgili kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilebilir.
  3. C
    Kamu tüzel kişileri de, mülkiyet haklarının veya diğer anayasal haklarının kamu gücüyle ihlal edildiği iddiasıyla bireysel başvuruda bulunabilirler.
  4. D
    Bireysel başvuru süresi, ihlale neden olduğu iddia edilen işlemin idare tarafından tesis edildiği tarihten itibaren 6060 gündür.
  5. E
    İhlale neden olduğu iddia edilen işlem aleyhine herhangi bir idari veya yargısal yol varsa, bu yollar tüketilmeden de "ivedilik" gerekçesiyle doğrudan başvuru yapılabilir.

Cevap

Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların kapsamı, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak alanında yer almalıdır.
Bireysel başvurunun konu bakımından yetkisi, Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokollerinde yer alan haklar ile Anayasa'daki ortak haklarla sınırlıdır. Bu durum, başvuru yapılabilmesi için ihlal edilen hakkın her iki belgede de korunuyor olması gerektiği anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvurunun konu kapsamını değerlendir.
Başvuru için hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de yer alması gerekir.
Bireysel başvuru her türlü hakkı değil, sadece bu iki metnin ortak güvence altına aldığı hakları korur.
2
Başvuruya konu edilebilecek işlem türünü belirle.
Sadece kamu gücü tarafından tesis edilen bireysel işlemler konu edilebilir.
Yasama işlemleri ve düzenleyici idari işlemler (kanun, yönetmelik vb.) doğrudan bu yolun dışındadır.
3
Başvuru süresini ve ön şartını kontrol et.
Nihai karar tebliğinden itibaren 3030 gün içinde ve tüm yollar tüketildikten sonra başvuru yapılmalıdır.
Bireysel başvurunun ikincil niteliği, diğer mahkemelerin ihlali öncelikle kendilerinin gidermesini beklemeyi gerektirir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kabul Edilebilirlik Şartları

İpuçları

1
Bireysel başvurunun sadece 'ortak alan' içindeki haklar için yapılabildiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvurunun kapsamı dışında kalan 'yasama işlemleri' ile 'düzenleyici idari işlemler' arasındaki farkı ve bunların denetim yollarını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla