Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nın "Hâkimlik ve savcılık mesleği" ile ilgili hükümleri ve mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi dikkate alındığında; hâkim ve savcıların hiyerarşik konumu ve idari yapılanması hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.Cevap
  2. B
    Hâkimler ve savcılar, mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi gereği hem yargısal hem de idari tüm faaliyetleri bakımından münhasıran Hakimler ve Savcılar Kuruluna bağlıdırlar.
  3. C
    Hâkim ve savcıların özlük işleri, yargı hizmetlerinin hızlı yürütülmesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.
  4. D
    Mahkemelerin bağımsızlığı gereği, hâkimlerin idari görevleri de dahil olmak üzere yürütme organının hiçbir birimiyle hiyerarşik bağ kurması mümkün değildir.
  5. E
    Hâkim ve savcıların disiplin cezaları ve meslekten ihraç işlemleri doğrudan Adalet Bakanı tarafından tesis edilen idari işlemlerdir.

Cevap

Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.
Doğru seçenek olan ifade, 19821982 Anayasası'nın 140140. maddesinde kelimesi kelimesine yer alan anayasal bir kuraldır. Hâkimler ve savcılar yargı yetkisini kullanırken hiçbir makamdan talimat almazlar (bağımsızlık), ancak adalet hizmetlerinin idari yönetimi (personel işleri, bütçe, bina vb.) açısından Adalet Bakanlığı bünyesinde değerlendirilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın yargı bölümündeki temel ilkeleri incele.
19821982 Anayasası'nın 138138, 139139 ve 140140. maddeleri yargı bağımsızlığı ve hâkimlik teminatını düzenler.
Sorunun yasal dayanağını belirlemek için.
2
Yargısal yetki ile idari görev ayrımını analiz et.
Hâkimler karar verirken bağımsızdır (138138. md), ancak maaş, izin ve özlük gibi idari işlerde yürütme içindeki Adalet Bakanlığı ile ilişkilidirler (140140. md).
Bağımsızlık ilkesinin mutlak bir kopuş değil, fonksiyonel bir ayrım olduğunu anlamak için.
3
Özlük haklarının düzenleme biçimini kontrol et.
Anayasa 140140. madde: "Hâkim ve savcıların nitelikleri, atanmaları... özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir."
Düzenleyici işlemin türünü (kanun vs. kararname) teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Hâkimlerin İdari Görevler Bakımından Bakanlığa Bağlılığı

İpuçları

1
Hâkimlerin görevlerini ikiye ayırın: Karar verme (yargısal) ve personelin yönetimi gibi işler (idari).
2
Anayasa'nın 140140. maddesi, hâkimlerin 'idari görevleri yönünden' bir bakanlığa bağlı olduğunu söyler. Bu bakanlık hangisidir?
3
Hâkim ve savcılar yargısal işlerinde tam bağımsızdır, ancak idari işleyiş açısından Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın yapısı ve üyelerinin seçimi konusuna göz atarak yargı-yürütme ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla