Soru

Zorluk: OrtaBireysel Başvuru

Bir vatandaş, kendisine uygulanan bir idari para cezasına karşı açtığı davanın yerel mahkemece reddedilmesi ve ardından istinaf ile temyiz yollarının da tüketilerek kararın kesinleşmesi üzerine Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmaya karar vermiştir. Bu başvuru süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Başvuru, nihai kararın öğrenildiği veya tebliğ edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır.
  2. B
    Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının (istinaf ve temyiz gibi) tamamının tüketilmiş olması zorunludur.
  3. Vatandaş, bu başvuru yoluyla kendisine uygulanan cezanın dayanağı olan kanun maddesinin doğrudan iptal edilmesini talep edebilir.Cevap
  4. D
    İhlal edildiği iddia edilen hakkın hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında bulunması gerekir.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, bu başvuruda derece mahkemelerinin kanun yolunda yaptıkları delil değerlendirmesini kural olarak tekrar denetleyemez.

Cevap

Vatandaşın başvurusunda doğrudan kanun maddesinin iptalini talep edebileceğini belirten seçenek yanlıştır.
Bireysel başvuru (Anayasa şikâyeti) yolunda, ihlalin bir kamu gücü işleminden kaynaklanması gerekir ancak yasama işlemleri (kanunlar) ve düzenleyici idari işlemler (yönetmelik vb.) doğrudan bu başvuruya konu edilemez. Bir kanunun iptali ancak mahkemeler aracılığıyla 'itiraz yolu' (somut norm denetimi) ile Anayasa Mahkemesi önüne taşınabilir. Dolayısıyla, vatandaşın doğrudan kanun maddesinin iptalini istemesi hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvurunun konusunu belirle.
Bireysel başvuru, kamu gücü tarafından ihlal edilen 'bireysel' işlemlere karşı yapılır.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca yasama işlemleri doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.
2
Diğer başvuru yollarıyla karşılaştır.
Kanunların iptali istemi 'Norm Denetimi' (İptal davası veya İtiraz yolu) kapsamındadır.
Bireysel başvuru bir 'iptal davası' değil, bir 'hak arama' yoludur.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Konu Bakımından Sınırları ve Yasama İşlemi Yasağı

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi'nin 'norm denetimi' (kanun iptali) ile 'bireysel başvuru' yetkileri arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru kapsamına girmeyen hakları (örneğin sadece Anayasa'da olup AİHS'de olmayan haklar) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla