Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve 62166216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde "Bireysel Başvuru" (Anayasa Şikâyeti) mekanizmasının kişi (süje), konu ve usul şartları birlikte değerlendirildiğinde; aşağıdaki durumlardan hangisinde yapılan başvurunun Anayasa Mahkemesi tarafından "kabul edilebilir" bulunarak esastan incelenmesi beklenir?

  1. A
    (X) Büyükşehir Belediye Başkanlığının, mülkiyetindeki bir taşınmazın kamulaştırılması işlemine karşı açtığı davanın reddedilmesi üzerine mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasıyla başvuruda bulunması
  2. B
    Bir vatandaşın, emeklilik maaşının eksik hesaplanması nedeniyle "sosyal güvenlik hakkı"nın ihlal edildiği gerekçesiyle, tüm kanun yollarını tükettikten sonra başvuruda bulunması
  3. Bir özel hukuk tüzel kişisi olan (Z) Anonim Şirketi'nin, taraf olduğu bir tazminat davasında yargılamanın makul sürede sonuçlanmaması nedeniyle "adil yargılanma hakkı"nın ihlal edildiği iddiasıyla, nihai kararın öğrenilmesinden itibaren 2020 gün içinde başvuruda bulunmasıCevap
  4. D
    Bir kişinin, mülkiyet hakkını kısıtlayan bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün doğrudan temel haklarını ihlal ettiği iddiasıyla, Kararnamenin yayımlandığı tarihten itibaren 3030 gün içinde başvuruda bulunması
  5. E
    Bir sivil toplum derneğinin, tüzüğündeki amaçlar doğrultusunda, üyelerinin toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle üyeleri adına Anayasa Mahkemesine başvurması

Cevap

Özel hukuk tüzel kişilerinin (şirketler, dernekler, vakıflar) sadece kendi tüzel kişiliklerine özgü haklar (adil yargılanma, mülkiyet, ifade özgürlüğü vb.) ihlal edildiğinde, olağan kanun yollarını tükettikten sonra 3030 gün içinde yaptıkları başvurular kabul edilebilir.
Ticari şirketler gibi özel hukuk tüzel kişileri, adil yargılanma hakkı gibi kendilerini doğrudan ilgilendiren hakların ihlali durumunda, kanun yollarını tükettikten sonra 3030 günlük yasal süreyi aşmamak kaydıyla (2020 gün örneğinde olduğu gibi) Anayasa Mahkemesine geçerli bir başvuru yapabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru ehliyeti (kişi bakımından yetki) kontrolü
Anonim Şirket bir özel hukuk tüzel kişisidir ve bireysel başvuru yapabilir. Belediyeler (kamu tüzel kişisi) yapamaz.
Anayasa Mahkemesi'ne sadece gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir.
2
Konu bakımından yetki kontrolü
Adil yargılanma hakkı hem Anayasa hem de AİHS ortak alanındadır. Sosyal güvenlik hakkı ise sadece Anayasa'da olup AİHS'de yer almaz.
Başvuru konusu hak, Anayasa ve AİHS'nin ortak koruma alanında olmalıdır.
3
İşlem türü ve ikincillik kontrolü
Mahkeme kararı bir 'kamu gücü' işlemidir ve bireysel başvuruya konudur. Kanun veya Kararnameye doğrudan başvurulamaz.
Bireysel başvuru idari ve yargısal işlemlere karşı ikincil bir yoldur.
4
Süre şartı kontrolü
2020 günlük süre, kanuni 3030 günlük sınır içerisindedir.
Başvuru, nihai kararın tebliği veya öğrenilmesinden itibaren 3030 gün içinde yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuru Kabul Edilebilirlik Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuruda ihlal kararı vermesi durumunda 'yeniden yargılama' sürecinin nasıl işlediğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireysel Başvuru

Bu konudan daha fazla soru