Soru

Zorluk: OrtaGazneliler

Gazneli Mahmut, Abbasi halifesini Şii Büveyhoğulları’nın baskısından kurtarmış; halife de bu hizmetine karşılık ona "Sultan" unvanını vermiştir. Ayrıca Hindistan’a düzenlediği 1717 sefer ile bölgede İslamiyet’in yayılmasını sağlayarak Hindistan’ın sosyal ve kültürel yapısında köklü değişimlere yol açmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Gazneliler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. İslam dünyasının siyasi liderliğini ve koruyuculuğunu üstlendikleriCevap
  2. B
    Türkçeyi resmi dil ilan ederek milli kültürü korumaya çalıştıkları
  3. C
    İslamiyet’i kabul eden ilk Türk devleti oldukları
  4. D
    Halifelik makamını Türk hanedanına geçirerek teokratik yapıyı güçlendirdikleri
  5. E
    Malazgirt Savaşı ile Anadolu'nun kapılarını Türklere açtıkları

Cevap

İslam dünyasının siyasi liderliğini ve koruyuculuğunu üstlendikleri
Gazneli Mahmut'un Abbasi halifesini askeri baskıdan kurtarması ve buna karşılık İslam dünyasının en prestijli siyasi unvanı olan 'Sultan' unvanını kullanmaya başlaması, askeri gücün Türklere, dini liderliğin ise sembolik olarak Araplara (Abbasilere) ait olduğu bir güç dengesini ifade eder. Bu durum devletin İslam dünyasının siyasi liderliğini üstlendiğini açıkça gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki 'Halifeyi Şii baskısından kurtarma' ve 'Sultan unvanı' ifadelerini analiz etmek
Gazneli Mahmut'un İslam dünyasının dini lideri olan halife üzerindeki koruyucu rolü tespit edilir.
Siyasi güç ile dini liderlik arasındaki ilişkinin nasıl şekillendiğini anlamak için gereklidir.
2
Hindistan seferlerinin amacını değerlendirmek
Bu seferlerin dini bir misyon (cihat) taşıdığı ve İslamiyet'in yayılmasına hizmet ettiği görülür.
Devletin sadece bölgesel bir güç değil, İslamiyet'in savunucusu ve yayıcısı olduğu sonucuna ulaşmak için gereklidir.
3
Elde edilen verileri birleştirerek genel yargıya varmak
Gaznelilerin İslam dünyasında hem koruyuculuk hem de liderlik (unvan yoluyla) vasfı kazandığı sonucuna varılır.
Türk-İslam devletlerinin genel karakteristiğini (halifeyi koruma) saptamak için temel adımdır.

Anahtar Kavram

İslam Dünyasında Liderlik ve Koruyuculuk

Daha Fazla Pratik

Gaznelilerin yıkılış sürecine girmesine neden olan ve Büyük Selçuklu Devleti'nin resmen kurulmasını sağlayan 1040 Dandanakan Savaşı'nın sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular