Soru

Zorluk: OrtaHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Demokratik rejimlerde yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkinin niteliği, hükümet sistemlerinin sınıflandırılmasında temel ölçüttür. Yürütme organının hem bir devlet başkanı hem de parlamentoya karşı siyasi sorumluluğu bulunan bir bakanlar kurulundan oluştuğu (düalist yapı), yasama ve yürütme organlarının birbirinin hukuki varlığına son verebilme yetkisine sahip olduğu hükümet sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Başkanlık Sistemi
  2. Parlamenter SistemCevap
  3. C
    Meclis Hükümeti Sistemi
  4. D
    Yarı-Başkanlık Sistemi
  5. E
    Mutlak Monarşi

Cevap

Parlamenter Sistem
Parlamenter sistem; yürütme organının devlet başkanı ve bakanlar kurulundan oluştuğu (düalist yapı), bakanlar kurulunun yasama organına karşı siyasi sorumluluğunun bulunduğu ve kuvvetlerin yumuşak bir şekilde birbirinden ayrıldığı sistemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yapısını analiz etme
Soruda belirtilen 'devlet başkanı ve bakanlar kurulu' ayrımı yürütmenin düalist (iki başlı) olduğunu gösterir.
Başkanlık sisteminde yürütme monisttir, sadece başkan vardır.
2
Siyasi sorumluluk mekanizmasını kontrol etme
Bakanlar kurulunun parlamentoya karşı sorumlu olması, yasamanın yürütmeyi denetleyebildiğini gösterir.
Bu durum kuvvetlerin 'yumuşak' ayrıldığı sistemlere özgüdür.
3
Karşılıklı fesih/varlığa son verme yetkisini değerlendirme
Yasamanın güvensizlik oyu, yürütmenin ise fesih yetkisi parlamenter sistemin denge mekanizmasıdır.
Sert ayrılıkta (Başkanlık) bu mekanizmalar kural olarak bulunmaz.

Anahtar Kavram

Parlamenter Sistemde Yumuşak Kuvvetler Ayrılığı ve Düalist Yürütme

İpuçları

1
Yürütmenin 'iki başlı' (düalist) mı yoksa 'tek başlı' (monist) mı olduğuna odaklanın.
2
Organların birbirinin varlığına son verebildiği 'yumuşak kuvvetler ayrılığı' modelini hatırlayın.
3
Bakanlar kurulunun meclise karşı sorumlu olduğu ve meclisin içinden çıktığı sistemi düşünün.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin 2017 anayasa değişikliği öncesindeki hükümet sistemi ile mevcut 'Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi' arasındaki yürütme yapısı farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla